De komende jaren nemen de rendementsverschillen tussen duurzame en niet-duurzame kantoren toe. Er zal een tweedeling op de kantorenmarkt ontstaan, aldus voorspellingen van vastgoedspecialisten van Bouwfonds Real Estate Management.

De vastgoedspecialisten denken dat de kantorenmarkt zich serieus vanaf 2012 zal herstellen. Tegelijkertijd zijn ze absoluut niet optimistisch over de niet-duurzame kantoren. Voor deze gebouwen zulen de rendementen structureel lager komen te liggen. De tweedeling wordt nog versneld door de 14% leegstand, die de komende jaren zal groeien naar 17%. De leegstand in Amsterdam zal eind 2010 zelfs 20% bedragen.

Beleggers zullen steeds meer een voorkeur hebben voor kantoren die niet alleen rekening houden met energieverbruik en CO2-uitstoot, maar ook met bijvoorbeeld bereikbaarheid per openbaar vervoer en beleving van de omgeving. Panden die aan dergelijke duurzaamheidscriteria voldoen scoren beter, zo verwachten de vastgoedspecialisten.

Bron: Cobouw

De leegstand op de kantorenmarkt in de regio Rotterdam bedroeg begin dit jaar 10,1%. In 2009 was dat 9,7 %. In de gemeenten Rotterdam en Capelle aan den IJssel bleef de leegstand nagenoeg gelijk. In Schiedam nam de leegstand toe en in Vlaardingen nam de leegstand licht af. Dit blijkt uit de jaarlijkse leegstandsinventarisatie in opdracht van de stadsregio Rotterdam en gemeente Rotterdam.

Kantorenlocatie Rotterdam Brainpark en omgeving kent de grootste leegstand; ruim een kwart van de kantoren staat hier leeg. Ook de leegstand op de kantorenboulevards langs de Maas is iets toegenomen. Bij station Alexander en in Rotterdam-Zuid nam de leegstand daarentegen iets af. In Schiedam is ondermeer door de verhuizing van DCMR naar de nieuwbouw op Schieveste de leegstand in de bestaande bouw toegenomen.
De verwachting is dat de leegstand in 2010 zal oplopen omdat nog op te leveren nieuwbouw wel al is voorverhuurd, maar de achter te laten panden nog niet zijn verhuurd.

Bron: Propertynl

Voor de kantorenmarkt in de Amsterdam Metropool is het eerste kwartaal van 2010 rustig verlopen. In totaal werd er circa 43.000 m2 kantoorruimte opgenomen. Het opnameniveau ligt iets boven dat van het eerst kwartaal een jaar eerder. Verder is het het aanbod de afgelopen drie maanden ten opzichte van een jaar geleden met circa 1,3 % gestegen naar 1,570 mln m2. Zo blijkt uit cijfers van vastgoedadviseur Cushman & Wakefield.

Volgens Cushman & Wakefield waren er de afgelopen drie maanden alleen kleine en middelgrote transacties. Daarbij is wel sprake van een toenemend aantal transacties. In dit kwartaal waren er 33 transacties boven de vijfhonderd m2.
De opname was met 12.000 m2 het hoogst in Amsterdam-Zuidoost. Sinds midden 2009 schommelt de opname in dit stadsdeel tussen de 11.000 m2 en 15.000 m2 per kwartaal. Verder hebben Amstelveen en Schiphol ten opzichte van een jaar eerder een goede start gemaakt. De grootste transactie werd geregistreerd in de Westelijke Tuinsteden: 4600 m2 voor het contact center van de gemeente Amsterdam aan het Bos en Lommerplein. Daarnaast werd in Zuidoost 3700 m2 aangehuurd door Ecco Europe.
De toename van het aanbod vlakt volgens Cushman & Wakefield af. Voor de stad Amsterdam ligt de aanbodratio op 16,5 %.Voor Groot-Amsterdam ligt de aanbodratio op 17,75 %. In alle deelgebieden zijn de tophuurprijzen het afgelopen kwartaal stabiel gebleven, maar voor de secundaire locaties staan de huurprijzen nog steeds onder druk.

Bron: Propertynl

De kantorenmarkt in Brussel is momenteel weinig aantrekkelijk voor investeerders. Deze markt in de hoofdstad is relatief klein en stabiel en er zijn weinig kwaliteitsvolle gebouwen beschikbaar, terwijl investeerders nu op zoek zijn naar liquiditeit. Dat blijkt uit het rapport “Emerging Trends in Real Estate Europe” van consultant PriceWaterhouseCoopers (PwC).

Er zijn dan ook weinig deals af te sluiten, want de investeerders kijken allemaal naar dezelfde gebouwen die vrij zeldzaam zijn, met oog voor kwaliteit, een goede locatie en lange leasingtermijn. Deze trend wordt nog eens versterkt vanuit de bankwereld, die verkiest om enkel geld te pompen in gebouwen met zo min mogelijk risico.

“Investeerders willen hun risico’s beperken en tonen zich voorzichtiger, terwijl er weinig van dit type gebouwen in Brussel zijn. Daarnaast zijn eigenaars ook nog eens niet bereid om hun vastgoed te verkopen aan een lagere prijs”, luidt het op een persconferentie.

Brussel bezet nu de 19de plaats in de rangschikking van PwC, een kleine daling. Duitsland blijft aan de top qua investerings- en ontwikkelingsperspectieven.

Toch blijft Brussel nog interessant om te investeren, precies omwille van zijn stabiliteit. Dat is bijvoorbeeld interessant als testmarkt voor kleine spelers. Daarnaast is er in de hoofdstad nog potentieel doordat er heel wat oude gebouwen gerenoveerd en geïsoleerd moeten worden om aan de nieuwe energievereisten te voldoen.

Bron: Trends

De opname van kantoorruimte is in 2009 opnieuw gedaald. Dit blijkt uit de data van Vastgoedmarkt. In vergelijking met 2008 is er sprake van een daling met ruim 14%. De totale kantooropname over 2009 kwam uit op bijna 1,1 miljoen m2. Een jaar eerder was dat 1,257 miljoen m2.

Met de opgenomen 1,1 miljoen m2 in 2009 is de kantooropname terug op het laagste niveau van de afgelopen tien jaar. De opname is wel exclusief kortlopende contracten, onderverhuren, sale-and-leasebacktransacties en contractverlengingen. Ook de sector bedrijfsruimten ondervond een daling van de opname en wel met een min van 20%. Voor de opname van winkelruimtes was er in 2009 minder slecht nieuws in vergelijking met 2008. Met 351.700 m2 in 2009 kwam de winkelruimteopname nagenoeg uit op hetzelfde niveau als 2008 (353.000 m2). Wel is er sprake van een aanzienlijke daling ten opzichte met het recordjaar 2006. Toen lag de opname bij winkelruimten op 614.000 m2.

Het totale aanbod van kantoorruimte in Nederland nam in 2009 ook verder toe. Vergeleken met 2008 steeg het aanbod met 9% naar 5,6 miljoen m2.

Bron: bouwenwonen.net

Eind 2009 zal de dynamiek op de Nederlandse kantorenmarkt weer op het niveau van 2002 uitkomen. Er zijn ondanks het economische herstel nog geen duidelijke tekenen van verbetering van de vastgoedmarkt.
Over heel 2009 nam het opnamevolume op de kantorenmarkt met 40% af ten opzichte van 2008. Op de beleggingsmarkt is sprake van een vergelijkbare trend, met een daling van circa 45% ten opzichte van 2008 en 60% ten opzichte van het recordjaar 2007. `In 2009 was vooral het aantal grootschalige transacties beperkt. Daarnaast werd de gebruikersmarkt gekenmerkt door consolidatie en concentratie. Gebruikers krimpen in, stellen verhuisbeslissingen uit en waar partijen wel besluiten te verhuizen, gebeurt dit alleen op kostenneutrale basis. Daarnaast zien we dat organisaties efficiënter met hun ruimtegebruik omgaan, bijvoorbeeld door het toepassen van nieuwe werkplekconcepten`, aldus voorzitter Marijn Snijders van Jones Lang LaSalle Nederland.

Ook voor 2010 zijn de verwachtingen voor de Nederlandse kantorenmarkt niet erg hooggespannen. Het aanbod neemt steeds verder toe, waardoor met name de mindere gebouwen en locaties nog de nodige klappen kunnen verwachten.

Bron: bouwenwonen.net