Grond- en pandendecreet

Op de valreep van deze regering werd het nieuwe grond- en pandendecreet goedgekeurd. Dat zegt dat er tegen 2020 65.000 sociale woningen moeten bijkomen in Vlaanderen. Het decreet bevat ook extra stimulansen om leegstaande of verkrotte woningen te renoveren. Wie een verkrotte woning opknapt, kan een fiscaal voordeel tot 4.500 euro krijgen. Bij grote verkavelingsprojecten moet er verplicht een sociaal aanbod zijn. In alle gemeenten moet 1,66 procent van de nieuwe woningen sociale huurwoningen zijn.

Nieuw decreet ruimtelijke ordening

Voor sommige kleine en/of duidelijk vast te stellen werkzaamheden zal de burger niet langer een bouwvergunning moeten aanvragen. Een melding is voldoende. Zonder tegenbericht na twintig dagen, mag men met de werkzaamheden beginnen. Dat betekent veel tijdwinst voor wie een veranda, garage of groter tuinhuis wil bouwen of zelfs een nieuwe woning in een nieuwe verkaveling.

Als bouwvergunningen worden geweigerd, kan men geen beroep meer aantekenen bij de minister, wel bij een administratief rechtscollege.

De verjaringstermijn van bouwovertredingen is korter geworden, er zijn meer mogelijkheden tot minnelijke schikking en tot regularisaties.

Voor illegale weekendhuisjes werd een uitdovend woonrecht voorgesteld: de bewoners mogen blijven tot het einde van hun leven, maar de huisjes kunnen niet worden geërfd.

Ontvoogding gemeenten

De gemeenten beslissen volledig zelfstandig over alle stedenbouwkundige aanvragen van particulieren. Daardoor verloopt de afhandeling van de aanvragen veel sneller. Nog niet alle gemeenten zijn ontvoogd, maar dat is een kwestie van tijd.

Brownfield-convenanten

Met deze convenanten is het mogelijk vervuilde en verloederde terreinen aan te pakken. Aan bouwpromotoren worden soepelere voorwaarden opgelegd om de site te ontwikkelen. Er zijn meer dan veertig sites geselecteerd, 21 convenanten zullen tijdens deze regering nog worden afgesloten.

Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen

377 Ruimtelijke Uitvoeringsplannen zijn goedgekeurd of zitten in de fase van de goedkeuring.  (ig)

Bron: De Standaard

In het nieuwe grond- en pandendecreet werd opgenomen dat kavels en appartementen in woonuitbreidingsgebieden in bepaalde gemeenten enkel zullen verkocht of verhuurd worden aan inwoners die een voldoende band met de gemeente kunnen aantonen. Dit is het geval voor gemeenten met een hoge bouwprijs en veel migratie. In Oost-Vlaanderen gaat het over de gemeenten Destelbergen, Gent, Lovendegem, Melle, Merelbeke, Waasmunster, Wachtebeke en Zingem. Het gaat over 8 gemeenten met 23procent van de inwoners van de provincie Oost-Vlaanderen. (osw)

Bron: De Standaard

Filip Canfyn vindt ‘onvoorstelbare dingen’ in het woonbeleid. Hij is directeur stadsplanning en -ontwikkeling van de stad Kortrijk.

Het Vlaamse grond- en pandenbeleid mag dan niet meteen het spectaculairste politiek schouwspel opleveren, belangrijk is het wel. Het decreet, dat twee weken geleden werd goedgekeurd, zegt dat er tegen 2020 65.000 sociale woningen bij moeten komen in Vlaanderen. Om het aanbod aan sociale woningen beter te verspreiden over heel Vlaanderen moeten in alle gemeenten 1,66 procent van de nieuwe woningen sociale huurwoningen zijn. Bovendien leverde de eis dat nieuwe bouwkavels in 67 dorpen en steden enkel worden toegewezen aan kopers die een nauwe band hebben met de streek, de banvloek van zowel Louis Tobback als de MR op. Maar de Kortrijkse directeur stadsplanning Filip Canfyn heeft nog meer problemen met het decreet.

Vanuit mijn huidige functie als ambtelijk verantwoordelijke voor het beleid qua ruimtelijke ordening en qua huisvesting van een centrumstad én vanuit mijn professioneel verleden in de bouw- en ontwikkelingswereld heb ik de laatste weken de kans gehad om alle informatie en standpuntbepalingen inzake het nieuwe decreet grond- en pandenbeleid van op de eerste rij mee te maken in elk betrokken midden: de lokale overheid, de sociale bouwmaatschappijen en de vastgoedsector.

Dit decreet grond- en pandenbeleid, waarmee de Vlaamse regering meer dan 60.000 nieuwe sociale woningen wil doen bouwen door de privésector (ik vat de kerngedachte hiermee zéér kort samen), is zonder veel media-aandacht door het parlement gesluisd. Had N-VA’er Mark Demesmaecker geen flamingantische overwinning in de Brusselse rand geclaimd voor het hoofdstuk ‘wonen in eigen streek’, dan was Vlaanderen allang weer met de orde van de dag bezig.

En toch staan er onvoorstelbare dingen in dat decreet, die zowel de parlementsleden als de journalisten ontgaan zijn. Zo wordt de sociale last (het moeten bouwen van sociale woningen) opgelegd aan vastgoedprojecten van minimaal 10 huizen (grondgebonden eengezinswoningen dus) of van minimaal 50 appartementen. Waarom worden in godsnaam huizen gediscrimineerd door het scheppen van een veiligheidszone voor appartementen tussen 10 en 50 stuks? Wie zal nog een kleinschalig huizenproject willen opzetten als hij een deel verliest aan de sociale sector? Zijn de kernen van dorpen en steden al niet genoeg geïnfecteerd met banale flats van gemakzuchtige promotoren? En waarom worden de steden in hun regierol genegeerd en kunnen zij eengezinswoningen niet meer inzetten in de strijd tegen de stadsvlucht?

Meer nog, in het hele decreet grond- en pandenbeleid wordt geen millimeter aandacht besteed aan energiezuinigheid. De Vlaamse regering verplicht al geruime tijd (en terecht) een beperkt energieverbruik voor alle nieuwe schoolgebouwen, maar 60.000 nieuwe sociale woningen mogen zonder een greintje bezorgdheid voor de energieconsumptie opgetrokken worden. Een regelrechte schande natuurlijk, want wie betaalt de energierekening? Inderdaad, de sociale huurder. Wat aan de ene kant gegeven wordt met een verlaagde huurprijs, wordt aan de andere kant weer afgepakt met de gas- en elektriciteitsfactuur. Wie vindt dit uit?

Geen enkele betrokken partij (en we bedoelen geenszins de politieke partijen, integendeel zelfs) is tevreden met het decreet. De politieke partijen noemen zich trots op dit compromis, maar niemand weet wie de vragende partij ervan is. De sociale bouwmaatschappijen alvast niet, want die krijgen nu al hun jaarlijks bouwbudget niet op en moeten met dit decreet hun activiteit verdubbelen. Er zal veel volk komen kijken… De ontwikkelingswereld ook niet, want die draait op voor de sociale last en krijgt tegen haar zin een tweede boer (de sociale bouwsector, niet bepaald volgens dezelfde logica opererend) op haar erf. De lokale overheid ook niet, want die moet dit geforceerde decreet toepassen vanaf 1 september 2009 zonder dat er uitzicht is op snelle en transparante uitvoeringsbesluiten en concrete afspraken. Erger nog, de gemeenten moeten dit decreet waar maken vanuit een nogal lullige onderhandelingspositie. De brave gemeenten, die nu al het streefcijfer van 9 procent sociale huurwoningen op hun grondgebied gerealiseerd hebben, moeten de handrem aantrekken terwijl de stoute gemeenten, die (bijna) geen sociale woningen tellen, zich in alle bochten moeten wringen om wat zij noemen de eigenheid van hun gemeente te beschermen en de sociale woningen buiten te houden.

Tot slot: waarom heeft geen enkele journalist nieuws gemaakt van het feit dat de vader van het decreet grond- en pandenbeleid, minister Dirk Van Mechelen, ook burgemeester is van een gemeente, Kapellen om juist te zijn, waar vandaag welgeteld 0,33 procent sociale huurwoningen bestaan? Hij zou maar eens het goede voorbeeld kunnen tonen. Wie ligt wakker van dit decreet?

(Deze tribune vertolkt alleen het persoonlijke standpunt van de auteur.)

Bron: De Morgen

De MR wil aan de Raad van Europa en aan de Europese Commissie vragen of het Vlaamse grond- en pandendecreet de principes van het vrij verkeer van personen en van vrije vestiging schendt. Dat kondigt MR-kamerlid Denis Ducarme aan. Het Vlaamse decreet voorziet dat nieuwe bouwkavels in 67 dorpen en steden enkel worden toegewezen aan kopers die een nauwe band hebben met de streek.

Ducarme kaartte de kwestie woensdag aan in de kamercommissie Buitenlandse Zaken. Hij drong er bij de minister van Buitenlandse Zaken, Karel De Gucht, op aan om het dossier over te maken aan de Raad van Europa. "Hij heeft me geantwoord dat dat niet zijn rol, maar de rol van de gewesten is", aldus Ducarme.

De Franstalige liberaal besliste daarom om zelf de tekst van het Vlaamse decreet naar de Raad van Europa en de Europese Commissie te sturen met de vraag om de teksten aan een "strikte juridische analyse" te onderwerpen en om te zien of het decreet niet in strijd is met de principes van het vrije personenverkeer en met de vrijheid van verblijf. (BEH)

Bron: De Standaard

Luc Goossens schiet met scherp op het nieuwe grond- en pandendecreet.

Luc Goossens is professor aan de faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen Universiteit Antwerpen. Hij is woordvoerder van de Onderzoeksgroep Armoede, Sociale Uitsluiting en de Stad (OASeS).

Het nieuwe grond- en pandendecreet van de Vlaamse regering valt niet in goede aarde. Niet bij burgemeesters, niet bij Groen! en evenmin bij Luc Goossens. Goossens verwijt Peeters en co ‘een ontstellend gebrek aan terreinkennis en strategisch inzicht’ en doet een tegenvoorstel.

Uitgerekend in tijden van globalisering en nu ze in (de rest van) Europa uitgaan van het Schengenprincipe en dus van het vrije verkeer van personen tussen Europese landen, laat de Vlaamse regering zich terug onder de kerktoren manoeuvreren door N-VA-volksvertegenwoordiger Marc Demesmaeker en zijn Vlaamse Randsyndroom (DM, 23/3). Onder de mom van betaalbaar wonen in eigen streek besliste het Vlaamse parlement op 18 maart inderdaad zijn goedkeuring te hechten aan een nieuw grond- en pandendecreet waarin, vandaag alvast voor drie jaar, 67 Vlaamse steden en gemeenten nog enkel nieuwe bouwkavels kunnen toewijzen aan kopers die een aantoonbaar nauwe band hebben met de streek.

Nog afgezien van de herbevestiging van het onder-de-kerktorensyndroom van onze ‘leiders’, getuigt deze maatregel van een ontstellend gebrek aan terreinkennis en van een teleurstellend strategisch inzicht. Dat alles gekoppeld aan een dubbelhartigheid van formaat.

Laat ons starten met dat laatste aspect. De Vlaamse regering voelt natuurlijk wel aan dat betaalbaar wonen voor iedereen haast een utopie wordt, zeker binnen de huidige beleidslogica en met de mondiale financiële crisis van vandaag (en morgen) in het verschiet. Denken ze overigens in het Vlaams Parlement nu echt dat de bouwgronden opnieuw betaalbaar zullen worden door in de Vlaamse Rand rond Brussel Franstaligen en eurocraten te weigeren, aan de kust gepensioneerden en rijke buitenlanders weg te zenden, in het noorden van Antwerpen Nederlanders terug over grens te werken en in de groene rand rond Gent en Antwerpen welstellende stadsbewoners wandelen te sturen? Natuurlijk zal de vraag naar bouwgronden in de betrokken gemeenten lichtelijk afnemen, maar nooit in die mate dat ze opnieuw betaalbaar worden voor niet kapitaalkrachtige gezinnen. Om dat te bereiken hebben we nood aan een politieke koerscorrectie waarvoor zo’n vijf jaar politieke moed van doen is. Tijdens de komende Vlaamse legislatuur moet de regering namelijk werk durven maken van een fundamenteel sociaal grond- én pandenbeleid waarbij ze de vrije marktmechanismen aan banden legt om zo wonen voor tenminste het zwakke kwart van de bevolking eindelijk betaalbaar te maken.

Woningmarkt wordt verstoord

En dan het gebrek aan terreinkennis. Nog maar kort geleden bevestigde de studiedienst van ING (De Standaard, 5/3) dat de demografische evolutie de volgende jaren nagenoeg zeker een einde zal maken aan de forse prijsstijgingen in de vastgoedsector: heel wat babyboomers met een eigen woning zullen hun huis te koop zetten of overlijden en minder jongeren zullen op zoek gaan naar een woning. De woningmarkt zal binnen afzienbare tijd dus grondig worden verstoord. En zo belanden we dan meteen bij de strategie.

Uit het nieuwe grond- en pandenbeleid blijkt, toegegeven, een zekere bekommernis om het aanbod voor sociale huurwoningen op te drijven en zodoende tegemoet te komen aan de woningnood van de laagste inkomenscategorieën. Maar er rijzen in dit verband twee vragen. Zullen ze ten eerste, rekening houdend met de beperkte capaciteiten van de  bouwsector, het geplande aantal wel behalen? Maar bovenal, wat stellen die 65.000 extra woningen op termijn voor tegenover de directe nood aan de 200.000 woningen waarover het ACW bijvoorbeeld spreekt?

Constructief én strategisch

En laat ons nu eens constructief en strategisch denken. Zou de volgende Vlaamse regering niet kunnen vertrekken van de ING-studie en alles inzetten op de woningvoorraad die de babyboomers eigenlijk al sinds een aantal jaar verkopen en vanaf nu geleidelijk aan zelfs vrij massaal op de markt zullen gooien? Toegegeven, die woningen vertonen qua comfort, uitrusting en ligging een aantal mankementen, maar ze hebben het onwaarschijnlijke voordeel dat ze er nu al staan. En de bouwsector is nu toch al sinds verschillende jaren meer dan vertrouwd en bekwaam inzake renovatie. Bovenop de beloofde 65.000 nieuwe sociale woningen zouden de gerenoveerde woningen het recht op wonen voor iedereen in Vlaanderen een hele stap dichterbij brengen. Zo zouden de bewoners van vele duizenden van de oudste woningen kunnen verhuizen naar recentere en gerenoveerde woningen van de babyboom-generatie met een veel lagere energiefactuur. Deze woningen komen namelijk absoluut niet in aanmerking voor energievriendelijke investeringen en zouden dus eindelijk kunnen worden afgebroken. Dat creëert dan weer extra perceelruimte (en dus minder druk op de bouwgrondprijs) voor de realisatie van het bouwprogramma van de Vlaamse regering.

Of samengevat, hoe strategisch denken ook het recht op wonen een stap dichter brengt.

Zou de volgende Vlaamse regering niet alles inzetten op de woningvoorraad die de babyboomers vanaf nu geleidelijk aan vrij massaal op de markt zullen gooien?

Bron: De Morgen

Als het brandt, giet Walter Pauli olie op het vuur.

Heb ik even geluk dat ik niet nu, maar tien jaar geleden uitkeek naar een huis in Leuven. Ook al zijn mijn vrouw en ik uit Limburg afkomstig, toen konden we nog gewoon een koopwoning of bouwgrond zoeken. We betaalden wat meer dan we eigenlijk wilden, maar we hadden toch ons huis en we konden verder. Met onze woonst, ons gezin, ons leven.

Nu kan dat niet meer. Leuven is namelijk een van de 65 Vlaamse gemeenten die volgens het nieuwe grond- en pandendecreet een ‘beperking’ moeten opleggen aan kandidaat-kopers. Voortaan mogen niet-Leuvenaars geen bouwgrond meer kopen in een woonuitbreidingsgebied. Dat is alleen nog weggelegd voor mensen ‘van de streek’: wie er minstens drie jaar woont of (deeltijds) werkt, of "een familiale of socioculturele band met de regio" heeft.

"De criteria zijn dus niet zo streng", temen woordvoerders allerhande. Dat is het juist: de criteria zijn zo opgesteld dat ze ruimte laten voor interpretatie. Dus nog minder duidelijkheid voor de aanvrager en nog meer armslag voor het gemeentebestuur. Nog meer vrijheid om nieuwkomers te weigeren. Pure willekeur is het, pure discriminatie. Dat is trouwens de uitdrukkelijke bedoeling van de maatregel: een wettelijk instrument om netjes te kunnen discrimineren. Luidens initiatiefnemer Mark Demesmaeker (N-VA) om de Brusselse rand te vrijwaren van inwijkelingen uit Wallonië en van eurocraten.

Dat een tweedekeus Vlaams-Brabants trekpaard als Mark Demesmaeker (een ondersoort die alleen van stal komt met oogkleppen op) met deze maatregel kwam aandraven, tot daar aan toe. Dat hoort bij zijn invulling van het Vlaams-nationale project. Dat de Vlaamse regering en een ruime meerderheid in het Vlaams Parlement die onzin overnemen, is stilaan dramatisch. Ook al omdat de Vlaamse regering dit decreet zonder inspraak van de gemeenten voorbereidde. Vlaams viceminister-president Frank Vandenbroucke (sp.a) weet beter dan zijn partijgenoot Louis Tobback wat goed is voor Leuven. Knappe kerel, die Frank.

Natuurlijk zal Vandenbroucke aanstippen dat dit grond- en pandendecreet talloze goede en sociale maatregelen bevat, en dat klopt. Maar dat neemt niet weg dat die ‘Demesmaekerparagraaf’ het land onwaardig is.

Ook al verdedigen de initiatiefnemers zich door dit een ’sociale’ maatregel te noemen: dat arme eigen volk moet toch nog betaalbaar kunnen wonen in eigen streek? Alleen doet een snelle blik op de kaart wel twijfel rijzen of dat inderdaad de echte reden is. Bij die 63 ‘getroffen’ gemeenten, ocharm, liggen Oud-Heverlee, Lovendegem, Destelbergen, Boechout, Hove, De Haan, zelfs Kapellen en Brasschaat (!): nogal wat reservaten voor rijkelui, geleid door gemeentebesturen die zelden betrapt worden op sociale sentimenten. De vermeende dreiging van eurocraten en Walen lijkt voor deze sujetten vooral een prima alibi om nu zelfs openlijk aan dienstbetoon te kunnen doen: zonder gêne locals mogen voortrekken, ‘vreemden’ weigeren.

Agressieve pastoors

Onschuldig is het allerminst.

In heel Vlaanderen, en in Vlaams-Brabant in het bijzonder, vertaalt zo’n fors Vlaams beleid zich steeds openlijker in xenofoob en dus laakbaar gedrag van de inwoners. Mensen worden discriminerender, zelfs agressiever. In Vlaams-Brabant vallen katholieke gelovigen en zelfs pastoors hun eigen (tweetalige) aartsbisschop van Mechelen-Brussel aan, omdat er een tweetalige jubileumfolder werd uitgedeeld. De Vlamingen werden dus niet gediscrimineerd: alles stond netjes in het Nederlands. De inwoners van Waals-Brabant kregen dezelfde folder, dus ook met de Nederlandse tekst erbij. Die Walen aanvaarden dat, de Vlamingen niet.

Net zoals veel Vlaams-Brabantse gemeentebesturen hardnekkig weigeren om aan hun loket andere talen te spreken dan het Nederlands. Gemeentepersoneel zal een Fins of Lets echtpaar dat rechtstreeks uit zijn land arriveerde om in een Europese instelling te werken, liever afblaffen dan één regel Engels te spreken. Dat is het nieuwe gelaat van het moderne Vlaanderen: bars, onbeleefd, achterlijk. Net zoals dat van die Vlaams-Brabantse speelpleinen waar anderstalige ukjes niet langer welkom zijn. Of die Vlaams-Brabantse scheidsrechter die verbouwereerde spelers (uit Jette, dus Brussel!) geel gaf omdat ze Frans praatten.

Onzindelijke wetgeving als dit stukje van het grond- en pandendecreet is stilaan een georganiseerde aanzet tot onverdraagzaamheid. Want volgens Demesmaeker, en met hem de hele Vlaamse politieke elite, is het een hoger goed om eurocraten te proberen buitenhouden.

Wat voor onzin is dat? Wat heeft een eurocraat in godsnaam misdaan dat hij geweerd moet worden? Waren het soms Franse of Britse eurocraten die lobbyden voor de centralisatie van de meeste Europese instellingen in Brussel? Neen of? Van twee één: ofwel is Brussel de hoofdstad van Europa en dan krijg je dus wat Demesmaeker en andere verkrampten ‘eurocraten’ noemen: Europese ambtenaren, Europese politici, een horde lobbyisten, diplomaten, noem maar op. En ja: die verdienen goed hun boterham. Die huizen met hun gezinnen in of vlak bij Brussel. Dus ook in de Vlaamse rand.

Brengt dat problemen mee? Zeker wel. Maar het zorgt ook voor extra bedrijven, en dus extra economische activiteit. Meer welvaart. Ook voor Vlaanderen, en zeker voor Vlaams-Brabant. Maar wil Vlaams-Brabant dan ook even consequent zijn? Waarom zouden eurocraten alleen in Brussel en Waals-Brabant moeten wonen, en mag Vlaanderen of Vlaams-Brabant hen openlijk weigeren "omdat ze niet van hier zijn"? Per definitie komen Europese ambtenaren en hun families elders vandaan, toch?

Zo gaat dat treurige lied voort. Als oude Vlamingen het voorbeeld geven dat zij mogen discrimineren, dan de nieuwe dus ook. Elk land krijgt dan ook de allochtonen die het verdient. Waarom zouden de etnische minderheden die hier in Vlaanderen wonen plots als enigen moeten openstaan voor andere culturen, of zich als enigen verdraagzaam opstellen? ‘Onze’ allochtonen leven hier, ze absorberen de heersende waarden van hier, het gangbare discours van de Vlaamse samenleving. Ze integreren en worden Vlaamser. Dat wil zeggen: onverdraagzamer en agressiever. De meest geïntegreerde woordvoerder van een etnische minderheid moet Michael Freilich van Joods Actueel zijn. Zeg maar: de Mark Demesmaeker van de Joodse gemeenschap. Een onverdraagzaam sujet dat een evangeliepassage over "huichelaars in de synagoge" wilde schrappen. Onzin natuurlijk. Moeten we dan ook de Joodse Bijbelrollen te lijf gaan? Moeten we die vreselijk discriminerende portretten van de Egyptenaren uit de Exodus verbranden, waarin de Joodse Jahweh volkomen onschuldige eerstgeboren Egyptische kinderen liet sterven? Is dat niet allemaal zeer discriminerend tegenover de andere volkeren uit het Midden-Oosten?

Maar Freilich past zich natuurlijk gewoon aan aan het heersende discours in Vlaanderen. Daartoe wordt hij nu ook aangezet door de Vlaamse regering. Want dat is de morele les: mijd de vreemde, weer de andere. Aanvaard in je buurt alleen mensen vanuit diezelfde buurt.

Nieuwe patroon

In zijn briljante, want even duidelijke als genuanceerde essay Het land van aankomst wedt auteur Paul Scheffer op een duidelijke basisregel voor de nieuwe, veeltalige, multiculturele en godsdienstige maatschappij: "Gelijke monniken, gelijke kappen." Vandaar zijn huiver voor positieve discriminatie: omdat het de gelijke behandeling onder druk zet.

Over het algemeen reageren lieden als Mark Demesmaeker overigens altijd furieus op elke voorstel tot positieve discriminatie, zeker als het over allochtonen gaat. Maar voor de eigen groep mag het wel. Vlaams-Brabant aan de Vlaams-Brabanders. Eurocraten eruit. Andermaal: discriminatie, nu ook gelegitimeerd door Kris Peeters, Marino Keulen, Bert Anciaux, Frank Vandenbroucke en co. Door de Vlaamse regering, de nieuwe patroon van ‘eigen volk eerst’.

Dat een tweedekeus Brabants trekpaard als Mark Demesmaeker met discriminatie komt aandraven, tot daar aan toe. Maar dat  de Vlaamse regering die onzin overneemt,  is stilaan dramatisch voor het land

column door Walter Pauli

Bron: De Morgen

Vlaams voorrangsbeleid stuit op weerstand

De lokale besturen nemen het niet dat ze zonder enig overleg het grond- en pandendecreet in  hun maag gesplitst krijgen. ‘Dit decreet bevat te weinig maatwerk en te weinig nuancering’, zegt Mark Suykens van de Vereniging voor Vlaamse steden en gemeenten (VVSG). ‘Wanneer gaat de Vlaamse regering echt naar zijn gemeenten luisteren?’

Het voorrangsbeleid van de Vlaamse regering, waarbij gronden in woonuitbreidingsgebieden alleen voor inwoners van eigen bodem gelden, kan op weinig goedkeuring rekenen. ‘Dit is een ondoordachte slag in het water’, zegt Louis Tobback, burgemeester van Leuven.

Over de hoofdbrok van het decreet, waardoor er in 2020  bijna 65.000 sociale koop- en huurwoningen moeten bijkomen, zijn er geen klachten. Burgemeesters en schepenen hebben wel problemen met de autoritaire wijze waarop de Vlaamse regering het decreet oplegt én met de invulling van het ‘eigen inwoners eerst’-principe. Vlamingen die geen aantoonbare band hebben met de desbetreffende gemeente, kunnen geen bouwgrond in een woonuitbreidingsgebied bemachtigen. De 67 gemeenten liggen in de omgeving van Brussel, Antwerpen, Gent, Leuven plus de kust en de grens met Nederland. "Dit is een maat voor niets", roept Tobback. "Als de Vlaamse regering weet hoe ze mijn stad moet besturen, dat ze dan mijn plaats inneemt." Lokale mandatarissen pleiten eerder voor een inkomensgrens voor bepaalde bouwgronden om jonge gezinnen een kans te geven dan voor een bewijs van ‘hechting’ aan die plek. "De inkomensgrens moet veel belangrijker zijn dan verbondenheid met de gemeente", zegt de Gentse schepen Karin Temmerman (sp.a).

Het gebrek aan inspraak stoort de plaatselijke politici nog het meest. "Ik heb op tv moeten horen welk beleid ik moet voeren, dat pik ik niet", zegt Tobback. "Ondanks alle hoogdravende principes over overleg met de gemeentes heeft niemand ons gevraagd of wij dit decreet wel willen." Gelijkaardige geluiden weerklinken in Gent, Antwerpen en bij Mark Suykens van de VVSG. "Wij hebben onze kritiek mogen spuien, maar daar is op geen enkele manier rekening mee gehouden", zegt Suykens. "Dit decreet is een toonbeeld van hoe het niet moet. Het geeft geen enkele ruimte om een eigen invulling te geven aan het woonbeleid."

De socialistische ministers laten hun ‘Louis’ razen. Het grond- en pandendecreet is een perfect uitgebalanceerd politiek compromis waar niemand nog aan kan of wil morrelen. De socialisten wilden absoluut de sociale woningbouw een duw in de rug geven, de liberalen wilden de privésector laten meespelen op de sociale woningmarkt en het toenmalig kartel CD&V/N-VA kwam met het principe ‘wonen in eigen streek’. "Je sluit nu eenmaal compromissen in een regering," zegt een socialistische regeringsbron. "Dit was voor ons niet onverteerbaar."

‘Bange, blanke Vlaming’

Daar is de Vlaamse oppositie het allerminst mee eens. Groen! meent dat de toekomstige imagomanager, die Vlaanderen in het buitenland moet verkopen, met dit decreet meteen werk op de plank heeft. Voor de groenen past dit decreet in het rijtje rariteiten waarmee Vlaanderen in het buitenland een belabberd figuur slaat. Rariteiten zoals speelpleinen waar geen Frans gesproken wordt, burgemeesters die geen sjerp mogen omgorden en sociale woningen die alleen Nederlands willen horen. "Dit is het zoveelste bewijs van de bange, blanke Vlaming," zegt Groen!-voorzitter Mieke Vogels. "Hoe wil je Vlaanderen promoten als een moderne regio wanneer we zo kneuterig regeren?

"Verhofstadt had het dit weekend over de foute kant die Europa op gaat: we sluiten ons te veel op in kleine, etnische eilandjes. Dit grond- en pandendecreet, dat onder liberale ministers valt, is de perfecte illustratie van die klacht van de voormalige premier."

De Vlaamse regering haalt collectief de schouders op voor de communautaire en discriminerende nasmaak die haar grond-en pandendecreet volgens tegenstanders heeft. Ook de mogelijke kritiek van buitenlandse journalisten, die maar wat graag een sappig verhaal over Flanders  neerpennen, deert de ministers niet. "Ach, heel veel mensen praten over dit decreet zonder te weten waarover het gaat", zegt minister Marino Keulen (Open Vld), die benadrukt dat de Raad van State én Europa geen bezwaar maakten. "Dit is een genuanceerd verhaal zonder discriminerend randje. De tegenstanders haspelen alles maar wat door elkaar."

Mieke Vogels (Groen!): Hoe wil je Vlaanderen promoten als een moderne regio wanneer we zo kneuterig regeren?

Voor de Vlaamse lokale mandatarissen is bij de toewijzing van een bouwkavel een inkomensgrens een meer aangewezen criterium dan een bewijs van verbondenheid met de gemeente.

Bron: De Morgen

‘Geen grond voor West-Vlaamse student, wel voor Chinees bij Imec’

De Leuvense burgemeester Louis Tobback (SP.A) heeft ernstige bedenkingen bij het nieuwe grond- en pandendecreet. Leuven is opgenomen in de lijst van gemeenten waar een deel van de bouwkavels in de toekomst alleen verkocht mogen worden aan personen die een nauwe band hebben met de streek. Tobback vroeg zich onder meer af waarom de Vlaamse overheid Leuven hierover niet heeft geconsulteerd. De Leuvense burgervader heeft het gehad met wat hij de ‘decretendiarree’ noemt. 

‘Ondanks alle principes over het overleg uit het Pact met gemeenten heeft niemand ons gevraagd of wij hier vragende partij voor zijn", aldus Tobback die zich inhoudelijk niet voor of tegen uitsprak maar wel voorspelde dat door de gebrekkige wetgeving dit decreet ‘een slag in het water’ zal zijn. ‘Een West-Vlaamse student moeten wij niet inschrijven en zou na zijn studies geen bouwgrond kunnen kopen, terwijl wij een Chinese student die op Imec onderzoek komt doen wel moeten inschrijven en dat dus na een tijd wel zou kunnen’, aldus Tobback.

Administratie sluiten

Tobback hekelde ook de problemen op vlak van toepassing. ‘Alleen al om dit grond- en pandendecreet uit te voeren zou ik mijn administratie een hele week moeten sluiten om hen vertrouwd te doen worden met deze nieuwe regeling. Ik heb het in mijn politieke carrière nog nooit geweten dat er zoveel wetgeving geproduceerd is. De afgelopen jaren is er sprake van een echte decretendiarree. In elke administratie zou ik een subsidieambtenaar moeten aanstellen om op te volgen welke plannen er allemaal moeten ingediend worden om Vlaamse toelagen te kunnen bekomen’, aldus Tobback.

Bron: Het Nieuwsblad

Al 67 Vlaamse gemeenten  moeten nieuw decreet toepassen

Vanaf september mogen sommige bouwkavels in 67 Vlaamse gemeenten alleen worden verkocht aan kopers met een nauwe band met de streek. De Franstaligen in de rand rond Brussel reageren verontrust.

‘Dit is een sociale maatregel om mensen de kans te geven toch in eigen streek te blijven wonen’

Het Vlaams Parlement keurde vorige week het nieuwe grond- en pandendecreet van minister Dirk Van Mechelen (Open VLD) goed.

Eén onderdeel is de regel over betaalbaar wonen in eigen streek. Het principe werd vier jaar geleden voorgesteld door Vlaams volksvertegenwoordiger Mark Demesmaeker (N-VA) en werd vorig jaar, toen het kartel met CD&V nog niet was opgeblazen en N-VA nog tot de meerderheid behoorde, overgenomen door de Vlaamse regering.

Intussen is de lijst vastgelegd van gemeenten die onder het decreet vallen. Vanaf september 2009 kunnen sommige bouwgronden in 67 Vlaamse gemeenten en steden alleen nog worden verkocht aan kopers die een nauwe band met de streek kunnen aantonen. Het gaat om die plaatsen in Vlaanderen waar de grondprijzen te duur zijn geworden door de stevige inwijking van buiten de streek.

De Vlaamse overheid zal elke drie jaar een lijst opstellen van gemeenten waar deze regel van toepassing is. Maar nu al woont een derde van de Vlamingen zo’n gemeente. Meer zelfs: in Vlaams-Brabant is dat ruim de helft. Maar ook de omgeving van Antwerpen, Gent en Leuven plus de Vlaamse kust en de grens met Nederland worden door het nieuwe decreet beschermd.

Hoe kan je een ‘voldoende band’ aantonen met de gemeente? Er twee jaar wonen, in een periode van zes jaar, of er minstens halftijds werken volstaat. Maar per provincie worden nog bijkomende ‘banden’ uitgewerkt: met naburige gemeenten, familiaal, sociaal, economisch.

De regel komt neer op een verbod om kavels of appartementen te verkopen of te verhuren aan nieuwkomers. Verkopen die niet aan de voorwaarden voldoen, zijn nietig. ‘We willen zeker geen inwijkingsverbod’, verzekert Demesmaeker. ‘Het is een sociale maatregel om zij die anders uit de markt geprijsd worden door kapitaalkrachtige personen, de kans te geven toch in eigen streek te blijven wonen.’

Bovendien gelden de nieuwe regels alleen voor woonuitbreidingsgebieden, niet voor woongebieden. Iemand die een bouwgrond wil verkavelen, valt dus niet onder het nieuwe decreet als zijn grond al als bouwgrond ingekleurd staat.

Volgens minister van Wonen Marino Keulen (Open VLD) gaat het dus maar om een beperkt aantal gronden. In Vlaanderen zijn momenteel 230.000 hectare ingekleurd als (onbebouwd) woongebied, terwijl slechts 16.000 hectare bestemd is als woonuitbreidingsgebied.

Toch veroorzaakt het nieuws volgens Vlaams parlementslid Christian Van Eyken (Union Francophone) onrust bij de Franstaligen in de rand rond Brussel.

‘Ik kan begrijpen dat er een probleem is met het wonen in eigen streek, maar ik ben toch tegen de maatregel. Want ik weet hoe het zou kunnen worden ingevuld in de rand rond Brussel. Het zou tot een eis kunnen komen om de bouwgrond alleen te verkopen aan Nederlandstaligen.’

Het decreet vermeldt nochtans niet dat je Nederlands moet spreken om bouwgrond te kunnen kopen in de rand rond Brussel, suste Keulen gisteren.

Bron: De Standaard

Vanaf september mogen bouwgronden in woonuitbreidingsgebieden van 67 Vlaamse gemeenten alleen worden verkocht aan mensen die een nauwe band kunnen aantonen met de gemeente.

De bedoeling van het Vlaamse grond- en pandendecreet, dat pas werd goedgekeurd in het parlement, is kansen te geven aan jonge gezinnen in dorpen en steden waar de gronden anders te duur zijn voor hen. Zoals we al eerder schreven, is dat vooral een probleem rond Antwerpen, Brussel en Gent, aan de kust en in grensgemeenten met Nederland. Daar worden gronden en huizen voor veel mensen uit de streek onbetaalbaar door de concurrentie met welstellenden van elders: rijke Nederlanders in de Kempen, eurocraten en rijke Franstaligen rond Brussel, welstellende stadsbewoners in de groene zones rond de steden en iedereen met een stevig spaarpotje die een stekje wil aan de kust.

Nijpend tekort aan huizen

Het idee werd in 2006 gelanceerd door Vlaams parlementslid Mark Demesmaeker (N-VA), die daarmee niet in de laatste plaats de verfransing rond Brussel te lijf wilde gaan.

"Maar we gaan daarmee de woonmarkt niet ontwrichten of discrimineren", zegt Philippe Heyvaert, woordvoerder van minister voor Ruimtelijke Ordening Dirk Van Mechelen (Open Vld). "Het decreet geldt alleen voor woonuitbreidingsgebieden: dat zijn gebieden waar nu niet mag gebouwd worden, maar die gemeenten als een soort van reserve hebben voor speciale woonprojecten als er een nijpend tekort is aan huizen. Ze kunnen gebruikt worden voor sociale of gewone woningen. Voor die laatste nu, zal in 67 gemeenten de nieuwe regeling gelden."

In totaal is in heel Vlaanderen op dit moment 230.000 hectare ingekleurd als onbebouwd woongebied, terwijl 16.000 hectare ingekleurd staat als woonuitbreidingsgebied. "Dat is dus maar elf procent", zegt Heyvaert. In die gebieden, als de gemeente ze laat bebouwen, zul je pas grond mogen kopen als je al een paar jaar in of rond de gemeente woont of werkt of als je voor een plaatselijk familielid zorgt.

De lijst van 67 dorpen en steden is tot stand gekomen op basis van de cijfers over de instroom van inwijkelingen, gekoppeld aan de stijgingen van de prijzen. Om de drie jaar zal de lijst opnieuw worden opgemaakt en zal de regeling worden geëvalueerd.

Dirk de Kort (CD&V), burgemeester van Brasschaat en Vlaams parlementslid, is helemaal gewonnen voor de regeling. "We gaan hier in Mariaburg een woonuitbreidingsgebied aansnijden rond een school, goed voor zowat 25 woningen. Die zullen dus uitsluitend naar mensen uit de eigen streek gaan of die hier werken. We hebben ook een inkomensgrens vastgelegd: voor tweeverdieners ligt die tussen 30.000 en 60.000 euro bruto per jaar. Wie minder verdient, komt in aanmerking voor een sociale woning. Wie meer heeft, kan op de privémarkt kopen."

"Het principe is edel", zegt Jan Boeykens, notaris in Antwerpen. "Maar ik denk dat Europa zich zal verzetten. In Nederland is ook al iets dergelijks geprobeerd en daar is het afgeblokt door de Europese Unie. Omdat het ingaat tegen het recht op vrije vestiging, ja." Parlementslid Mark Demesmaeker (NV-A), geestelijke vader van het decreet, beaamt dat het neerkomt op een ingreep in de vrije markt. "De vastgoedsector zal hier misschien niet gelukkig mee zijn. Maar het is sociaal verantwoord. We móeten iets doen tegen de sociale verdringing en tegen de aantasting van het sociale weefsel in onze gemeenten."

Francis Stijnen (CD&V), burgemeester van Turnhout, is niet direct voorstander van het nieuwe decreet: "Zorgen voor betaalbare gronden voor eigen inwoners is een goed idee, maar we willen ook een open stad blijven, die mensen aantrekt uit de hele regio. En de rijke Nederlanders die kopen bij ons niet de kleinere kavels in Turnhout, die trekken naar de groene gemeenten, ofwel kopen ze flats in het centrum. Maar goed, we moeten het decreet eerst nog eens goed bestuderen."

Bron: Gazet van Antwerpen