“Zijn of haar grote verantwoordelijkheid in het bouwproces”, het blijft het grootste knelpunt van de architect bij de uitoefening van zijn beroep. Voor 85% van de architecten staat dit met stip als ernstig tot zeer ernstig aangeduid. 80% wijst eveneens de administratieve rompslomp met de vinger als probleempunt. Voor bijna 50% is deze verantwoordelijkheid voldoende zwaar om ze geheel of gedeeltelijk als stress mee naar huis te nemen.
NAV, de Vlaamse Architectenorganisatie, vraagt aandacht voor de positie van de architect in het bouwproces. “De al dan niet terechte veroordeling van de architect bij de gasramp van Gellingen, is het zoveelste bewijs dat men de architect heel snel viseert als het op schadegevallen aankomt. In het beslissingsproces op de werf is de realiteit vaak anders. Zijn of haar impact wordt op iedere bouwwerf dagelijks steeds kleiner”, aldus Arch. Danny Windmolders (voorzitter NAV).
NAV vraagt dat er nu eens eindelijk werk wordt gemaakt van een verplichte verzekering van alle bouwpartners. Op die manier wordt de verantwoordelijkheid objectief meer verdeeld.
De jaarlijkse NAV monitor, in samenwerking met het marktonderzoeksbureau AIDA LINK, bevraagt elk jaar in september 300 architecten. Het onderzoek start met een rangschikking van de belangrijkste knelpunten van het architectenberoep. De groeiende verantwoordelijkheden en de administratieve procedures zijn ook dit jaar koplopers. Respectievelijk 85% en 80% vinden het ernstige tot zeer ernstige knelpunten. Voor 27% van de bevraagde architecten zijn deze en andere knelpunten voldoende zwaarwichtig om een uitstap uit het beroep te overwegen. Dit cijfer is gelukkig een daling met 2009 waar toen nog 36% werd opgetekend.
Verrassend is alvast dat een kwart van diegene die een uitstap overwegen, een job in een bouwbedrijf verkiezen. 10% ziet dan weer heil in een job als ambtenaar.
Voor 49% van de architecten hebben de groeiende verantwoordelijkheden geheel of gedeeltelijk een negatieve invloed op hun privé leven. Dit uit zich bij hen in stress (67%), relationele druk (25%), slapeloosheid (12%), teveel werkuren (10%), financiële zorgen (9%) en gezondheid (9%)
Als belangrijkste actiepunt duiden de architecten een verplichte verzekering aan voor iedere bouwpartner op de werf.
NAV vraagt bovendien dat er werk wordt gemaakt van een drastische modernisering van het beroep.
“Een hoofdelijke aansprakelijkheid in combinatie met een onmogelijke alziende en totale controle op de bouwwerken, is een gevaarlijke cocktail voor een architect”, aldus Danny Windmolders (voorzitter NAV)
Maar liefst 75 procent van de Vlamingen koopt een te verbouwen woning zonder voorafgaand advies van een architect. Dat meldt de Vlaamse Architectenorganisatie NAV dinsdag naar aanleiding van de Vlaamse Renovatiedag die op zondag 16 mei plaatsvindt. Ruim 100 gerealiseerde renovatieprojecten stellen dan hun deuren open.
Volgens de NAV laat de Vlaming zich vaak te laat bijstaan door een architect. Dikwijls ontstaat hierdoor bouwellende die vermeden had kunnen worden. De enquête van NAV toont eveneens aan dat de renovatiemarkt verder blijft groeien. Van de ondervraagde architecten, 275 in totaal, geeft 47 procent aan dat het aantal renovatieopdrachten het afgelopen jaar is toegenomen. Ook voor 2010 blijft men positief, amper 8,1 procent verwacht een terugval en 38,5 procent verwacht een verdere stijging. De Vlaamse Architectenorganisatie dringt er dan ook op aan dat het ereloon van de architect opnieuw zou worden opgenomen in de voorwaarden van de Vlaamse renovatiepremie. Daarnaast zijn ze ook vragende partij voor de invoering van een adviescheque. Hiermee zou de kandidaat koper advies kunnen inwinnen bij een architect vooraleer hij of zij tot een aankoop overgaat. Uit de enquête van NAV blijkt voorts dat bouwheren gemiddeld 110.559 euro spenderen aan de renovatie van hun woning. Voor meer informatie kan men terecht op de website www.devlaamserenovatiedag.be.
Wat doe je als architect als je geen stedenbouwkundige vergunning te pakken krijgt voor een uitbouw van een kantoor? Om de opdrachtgever, een designbedrijf n.b., alsnog van een nieuwe werkplek te voorzien, ontwierp het architectenbureau dmvA voor een opmerkelijke oplossing voor dit probleem: een mobiel en futurisch ogende ‘blob’ met daarin een keuken, douche, bed en opslagruimte.
Als gevolg van de afwijzing van de kantooruitbreiding waarop het bedrijf Xfactoragencies had gehoopt, dokterde het Vlaamse architectenbureau dmvA een volledig nieuw ‘werkplek’-concept uit. Als reactie op de beperkingen en grenzen van de bouwvoorschriften, antwoordde dmvA door een mobiele unit te ontwerpen: een blob; een ‘kantoorei’ als het ware… Als een mobiele constructie en door een vrij hoog ‘kunstgehalte’, omzoomde het aldus op een innovatieve wijze de strikte bouwcodes.
AD S, de uitvoerder van het ontwerp, werkte maar liefst 18 maanden aan dit project, met als resultaat dit glad uitziende werkei. Deze futurische herinterpretatie van de caravan bestaat volledig uit polyester en is uitgerust met kitchenette, bakdamer én een slaapnis. Toegang tot het ‘ruimteschip’ verkrijgt men via de neus die mechanisch openklapt en aldus als een poort en dienstdoet. Door de vrij uitgebreide voorzieningen binnenin –keuken, verlichting, bed, badkamer en meerdere nissen om gerief in op te bergen, krijgt deze mobiele unit een multifuncitoneel karakter. Het kan zonder enige moeite ingezet worden als kantoor, als gastenkamer, als receptie, of zelfs als futuristisch tuinhuis…
Onlangs verhuisde de blob naar de Verbeke Foundation, waar je het nu kan gaan bewonderen op hun 12 hectaren grote domein te Kemzeke.
Belgen met bouwplannen vertrouwen hun architect het meest (57%). Gemiddeld zegt echter toch 1 op 10 bouwers dat ze hun bouwpartners onbetrouwbaar vinden. Bouwers herbevestigen intussen hun vertrouwen in de toekomst aangezien voor de tweede keer op rij de Reynaers bouwbarometer opnieuw op het peil staat van voor de economische crisis.
Dat blijkt uit de resultaten van de halfjaarlijkse bouwbarometer die Reynaers Aluminium in samenwerking met Ik ga bouwen/Je vais construire in februari uitvoerde bij 1.665 bouwers of verbouwers die de Batibouw beurs bezoeken.
Belgen stellen voor het verloop van hun bouw- of verbouwproject het meeste vertrouwen in hun architect (57,8%), gevolgd door hun elektricien (49,4%), schrijnwerker voor oa ramen en deuren (46,2%), loodgieter (44%), keukenbouwer (40,4%), ruwbouw aannemer (39,9%) en schilder/plakker (39,6%).
Gemiddeld zegt 1 op 10 Belgen zijn bouwpartners onbetrouwbaar te vinden, waarbij de ruwbouw aannemer het minste vertrouwen geniet. 11,9% van de ondervraagden stelt geen vertrouwen in hen. Loodgieters (10,5%), keukenbouwers (10%) en schilders/plakkers (9,8%) volgen de ruwbouw aannemers op de voet. Het minst onbetrouwbaar zijn de schrijnwerkers (6,1%), elektriciens (7,1%) en architecten (8,5%).
Bepalend voor de betrouwbaarheid van architect of diverse aannemers is het respecteren van het budget (37,1%), het oplossen van problemen (23,5%), kwaliteit (22,4%) en het respecteren van gemaakte afspraken (17%).
Mond tot mond reclame
Belgen worden bij de keuze van hun bouwpartners het meest beïnvloed door aanbevelingen van vrienden en kennissen (84,5%), familie (76,5%), hun partner (61%). Professionele bronnen zoals hun architect (53,2%), Batibouw (50,7%) en de media (15,7%) hebben duidelijk heel wat minder invloed.
Omdat vooral via mond aan mond reclame gekozen wordt, verbaast het niet dat slechts 1 op 2 bouwers of verbouwers meerdere offertes vraagt. Voor architecten vraagt zelfs maar 31% meerdere offertes.
Hersteld vertrouwen bevestigd
Het vertrouwen van bouwers en verbouwers dat in 2009 bijzonder laag was, herstelt zich. Dit blijkt uit de laatste resultaten van de Reynaers bouwbarometer die peilt naar de bereidheid en motivatie van bouwers en verbouwers om te investeren in duurzame bouwmaterialen. De halfjaarlijkse barometer maakte in de aanloop van de economische crisis in de herfst van 2008 nog een forse duik naar beneden met 10 punten om zes maanden later, in februari 2009, nog eens met 10 punten te dalen. In september jl steeg de barometer echter spectaculair met 21 punten om in februari van dit jaar te stabiliseren op het niveau van februari 2008.
Belgen durven dus opnieuw voluit investeren in duurdere energiezuinige bouwmaterialen en installaties. Dit gebeurt echter niet vanuit ecologische motieven (14,4%), maar eerder uit financieel belang door het terugverdieneffect van een energiezuinige woning (53,2%) en om comfort redenen (27,4%). Slechts 5% zegt niet te willen investeren in duurzaam bouwen of verbouwen.
Bij de keuze uit duurzame materialen hechten de Belgen vooral belang aan goed isolerende ramen en deuren (73,2%), gevolgd door het dak (65%), muren (56,3%), verwarming (52,6%), vloeren (38,3%) en alternatieve energiebronnen zoals zonne-energie (32%).
De Nederlandse architect René S. heeft bekend voor miljoenen euro’s zwart geld via Spanje en Engeland te hebben witgewassen. Dat meldt de Volkskrant op basis van verklaringen van de architect bij justitie, die het dagblad heeft ingezien. De Nederlander beging de zwendel in opdracht van Jan van V., de voormalig directeur van Bouwfonds en hoofdverdachte in de vastgoedfraudezaak.
Het is voor het eerst dat een Nederlandse architect voorkomt in een grootschalig fraudeonderzoek, zo schrijft de Volkskrant. De in de Verenigde Staten woonachtige S. wordt ook verdacht van valsheid in geschrifte en lidmaatschap van een criminele organisatie.
S. is partner van het gerenommeerde Amerikaanse bureau PPKS. In Nederland ontwierp de firma gebouwen in onder meer Diemen, Bos en Lommer en de Zuidas (alle in Amsterdam). Bij PPKS waren ze niet op de hoogte van zijn witwaspraktijken, aldus S. tegenover justitie.
De praktijken van de architect kwamen aan het licht in de zogenoemde Klimopzaak, dat draait om fraude en corruptie rond vastgoed van het Philips Pensioenfonds en het Rabo Bouwfonds.
In maart dit jaar werd S. aangehouden op Schiphol. Hij verklaarde een rol te hebben gespeeld in een grootscheepse witwasoperatie, waarin de voormalige Bouwfonds-topman de initiatiefnemer was.
De miljoenen euro’s die hij kreeg toegespeeld, moest hij via valse facturen doorbetalen aan bedrijven in onder meer Londen en Parijs. S. liet zich via zijn persoonlijke bv betalen en niet via PPKS.
De vermaarde Nederlandse hoogbouwarchitect René S. heeft bekend voor miljoenen euro’s zwart geld via Spanje en Engeland te hebben witgewassen. Hij deed dat in opdracht van de voormalige Bouwfonds-directeur Jan van V., hoofdverdachte in de vastgoedfraude
Dit blijkt uit verklaringen van René S. bij justitie, die door de Volkskrant zijn ingezien. De in Amerika woonachtige architect wordt ook verdacht van valsheid in geschrifte en lidmaatschap van een criminele organisatie. Niet eerder kwam een Nederlandse architect voor in een grootschalig fraudeonderzoek.
De malafide praktijken van de architect doken op in de zogenoemde Klimopzaak. Hierin staan fraude en corruptie rond vastgoed van het Philips Pensioenfonds en het Rabo Bouwfonds centraal.
S. werd in maart dit jaar aangehouden op Schiphol. Hij verklaarde een rol te hebben gespeeld in een grootscheepse witwasoperatie, waarin de voormalige Bouwfonds-topman de initiatiefnemer was. Hij kreeg miljoenen euro’s toegespeeld, en moest deze via valse facturen doorbetalen aan andere bedrijven, onder meer in Londen en Barcelona. ‘Van V. zei in die gevallen, wij hebben een goed project, wij kunnen wel wat delen. Bouwfonds heeft een goede winst en wij delen ook mee in die winst’, aldus S. tegenover justitie.
De architect liet zich betalen op zijn persoonlijke bv, en niet via het Amerikaanse architectenkantoor PPKS, waar hij partner is. Dit kantoor bleek niet op de hoogte te zijn van zijn zwendel, erkende hij tegenover justitie.
René S. geldt in Nederland als wolkenkrabberspecialist bij uitstek. Hij tekende de torens van het Eurocenter aan de Amsterdamse Zuidas. S. wil niet reageren op vragen over zijn aanhouding. Ook zijn advocaten in de VS en Nederland geven geen commentaar
Prins Charles heeft in 2005 geprobeerd Jean Nouvel van een grootschalig bouwproject naast de St. Paul’s Cathedral in Londen te halen. Dat deed hij op dezelfde wijze als bij het project Chelsea Barracks dit jaar: per brief. Destijds slaagde de poging echter niet.
Dat meldt de Britse krant The Guardian. Nadat bekend was geworden dat Nouvel de opdracht voor het megaproject One New Change (winkels, kantoren en woningen) had gekregen, schreef de kroonprins aan ontwikkelaar Land Securities (LS) dat hij ongelukkig was met deze keuze.
Volgens toenmalig directeur van LS Mike Hussey suggereerde Charles dat ‘we de architecten van zijn voorkeur zouden moeten spreken’. ,,De kroonprins had het ontwerp niet eens gezien, hij klaagde alleen over de architectenselectie. Hij wilde geen modernist.”
De lobby mislukte: volgend jaar moet het project zijn voltooid. Desondanks veroordeelde RIBA-president Sunand Prasad de brief in scherpe bewoordingen als ‘onbeschaamd’ en ‘schadelijk’.
Overigens meldt The Architect’s Journal dat volgens geruchten prins Charles’ liefdadigheidsfonds voor architectuur afgelopen jaar betrokken was bij de plannen voor meer dan 17.000 Britse huizen. Dat is een hoger cijfer dan Persimmon, een van de grootste huizenbouwers van het Verenigd Koninkrijk, kan overleggen.
Minimaal 200 jonge architecten, stedenbouwkundigen en bouwkundig adviseurs zonder baan gaan in een tijdelijk onderzoekslab werkervaring opdoen. Dit hebben de Rijksgebouwendienst en het ministerie van VROM laten weten.
Het tijdelijke instituut moet voorkomen dat bovengenoemde groep verloren gaat voor de bouw en is een initiatief van onder meer diverse overheden en de Bond van Nederlandse Architecten (BNA). De maatregel is nodig vanwege de economische crisis, die tot gevolg heeft dat architectenbureaus fors op hun personeel bezuinigen. Voor de crisis telden de bij de BNA aangesloten bureaus gemiddeld 6,7 medewerkers, tegen gemiddeld 4,7 nu. Het onderzoekslab gaat september 2009 van start. De deelnemers kunnen er aan de slag met behoud van uitkering. Het werven van kandidaten begint binnenkort, waardoor nog niet duidelijk is hoe groot de belangstelling zal zijn.
In het instituut werken diverse ontwerpbureaus samen. De deelnemers gaan onderzoek doen naar toekomstige bouwopgaven, waarbij gedacht kan worden aan de ontwikkeling van duurzame gebouwen, bouwen binnen bestaande wijken en het verbeteren van de samenhang tussen infrastructuur en omgeving.
Het Steunpunt Ontwerpwedstrijden, dat – onder auspicien van Architectuur Lokaal – al jaren online informatie verschaft over competities en aanverwanten, heeft een nieuwe strategie in uitvoering genomen. Alle aanbestedingen voor ontwerpopdrachten worden nu gepubliceerd en tevens geanalyseerd op minder deugdelijke of minder wenselijke selectiecriteria. Vanuit die analyse wordt de opdrachtgever of diens adviseur via een [opnieuw integraal gepubliceerde] lijst met aanbevelingen op de hoogte gesteld van mogelijke verbeteringen in de procedure. Dat openbare karakter, gecombineerd met de deskundigheid van de reactie, maakt dat procedures en selectiecriteria vaker alsnog worden aangepast of vereenvoudigd.
Het blijkt een prachtig en effectief instrument te zijn om de wildgroei aan uit de hand gelopen eisen in te perken. Ook zijn op de daartoe ingerichte website ‘ontwerpwedstrijden.nl‘ alle resultaten van de aanbestedingen te vinden; althans, aan welke partij de opdracht werd gegund. Het online initiatief is ons inziens zeer te prijzen en biedt een waardevolle eerste stap, want het uiteindelijke ideaal – integrale publicatie van alle inschrijvingen inclusief de geoffreerde honoraria – is helaas nog ver weg.
Vlaanderens grootste en belangrijkste bouwbeurs BIS organiseert voor het eerst de ‘Architectuurwedstrijd rond recente renovaties in Vlaanderen’, en dit samen met de Orde van Architecten, de Confederatie Bouw en CIB. Uit de méér dan 40 ingezonden renovatieprojecten heeft de jury 5+1 dossiers uitgeroepen tot winnaars.
Met deze architectuurwedstrijd wil BIS een forum geven aan het fenomeen renovatie met architecturale kwaliteiten. Want renoveren van woningen is niet meer weg te denken uit het straatbeeld. Door op een eenvoudige, overzichtelijke en aantrekkelijke manier 3 belangrijke ingrediënten van het renovatieproces voor te stellen, helpt BIS de bezoeker het bos door de bomen te zien.
De 3 hoofdingrediënten van het renovatieproject op BIS 2009:
1. De inspiratie…
Er valt tonnen inspiratie te halen uit de 5+1 uitzonderlijk sterke renovaties die werden verkozen tot winnaars van de BIS-architectuurwedstrijd. Naast de kwaliteit van architectuur staan ook de gebruikte materialen, de duurzaamheid van deze materialen, het energiebesparende karakter en het behoud van de identiteit van het pand centraal. …Aan inspiratie geen gebrek. De bezoeker van BIS krijgt aan de in- en uitgang van BIS de 5+1 onderstaande, boeiende, hedendaagse renovatieprojecten in geuren en kleuren te zien:
Renovatie van industrieel pand naar groepswoning te Brussel – door Architecten BOB361 | Brussel
Renovatie achterbouw van rijwoning te Gent – door Architect Graux & Bayens | Gent
Uitbreiding van rijwoning ‘Woning Jef’ te Gentbrugge – door Jan De Vylder Architecten | Gent
Renovatie landelijke woning met schuur te Moerzeke – door UR Architects | Antwerpen
Herbestemming van een steenbakkerij tot woning te Boom – door Architect Verdickt & Verdickt | Antwerpen
Project buiten categorie:
Omvorming van voormalige herberg tot commerciële ruimte en woonruimte te Sint-Truiden – door LENS°ASS Architecten | Hasselt en Brussel
2. De stenen…
Welke woningen zijn er momenteel bij welke makelaars op de markt voor renovatie? BIS biedt een uitgebreid overzicht van de beschikbare panden in Vlaanderen.
3. De centen…
De doorslaggevende factor bij de keuze voor renovatie is vaak het totale kostenplaatje. BIS vereenvoudigt de financieringszijde van een renovatieproject door een informatiebalie uit te werken waar je je kunt informeren over renovatiepremies en alle andere premies én waar je allerlei nuttige informatie vergaart.
Wat doe je als architect als je geen stedenbouwkundige vergunning te pakken krijgt voor een uitbouw van een kantoor? Om de opdrachtgever, een designbedrijf n.b., alsnog van een nieuwe werkplek te voorzien, ontwierp het architectenbureau dmvA voor een opmerkelijke oplossing voor dit probleem: een mobiel en futurisch ogende ‘blob’ met daarin een keuken, douche, bed en opslagruimte.