Bouwbedrijven die voornamelijk actief zijn in de burgerlijke bouw (woningen) en de utiliteitsbouw (kantoren en bedrijfspanden), gaan na de bouwvakantie zware tijden tegemoet. De afgelopen maanden is de orderportefeuille in deze sector gedaald tot het laagste niveau sinds 1993, blijkt uit cijfers van het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB). Met name kleinere ondernemingen zullen naar verwachting worden getroffen door de malaise in de markt.

In de woningbouw kunnen bedrijven hun werknemers met het werk dat zij al hebben binnengehaald gemiddeld nog 6,2 maanden

Bron: de Volkskrant

In het eerste halfjaar van 2009 is de landelijke opname van kantoorruimte, bedrijfsruimte en winkelruimte gehalveerd ten opzichte van het eerste halfjaar van 2008. In het eerste halfjaar zijn 53% minder vierkante meters kantoorruimte opgenomen, 55% minder bedrijfsruimte en 45% minder winkelruimte. Op de kantorenmarkt is daarmee de laagste opname in 20 jaar geregistreerd. Dit blijkt uit het permanente onderzoek van PropertyNL naar transacties op de markt van commercieel vastgoed.

Het beleggingsvolume is in de eerste zes maanden van dit jaar met ruim de helft gedaald ten opzichte met de vergelijkbare periode vorig jaar. In de eerste helft van het jaar werden € 1,8 mrd aan beleggingstransacties geregistreerd.

De daling van de opname kantoorruimte is in het eerste halfjaar van 2009 versneld. Over heel 2008 daalde het opnameniveau al met 19% ten opzichte van 2007 en kwam de jaaropname uit op 1,71 mln m2. In de eerste zes maanden van 2009 werd 360.000 m2 kantoorruimte opgenomen.

Inmiddels is duidelijk dat 2009 de boeken in zal gaan als een jaar waarin de activiteit op de Nederlandse kantorenmarkt tot een historisch laag niveau terugviel: sinds 1987 werd 22 jaar lang meer dan 1 mln m2 aan kantoortransacties groter dan 500 m2 geregistreerd. Om in 2009 nog tot 1 mln m2 te komen zal de markt in het tweede jaarhelft een zeer forse opleving moeten laten zien.

Bron: PropertyNL

Het opnameniveau van kantoorruimte in Amsterdam is in de eerste helft van 2009 met ruim 35% gedaald ten opzichte van het eerste half jaar van 2008. In totaal werd er 113.103 m2 kantoorruimte opgenomen. Indien deze trend de komende half jaar doorzet, zal het totale opnameniveau van 2009 nagenoeg gelijk zijn aan dat van recessiejaar 2003, toen de totale opname van kantoorruimte uitkwam op 241.110 m2. Dat blijkt uit cijfers van Van Gool Elburg Vastgoedspecialisten.

In het eerste half jaar van 2009 zijn slechts vijf transacties geregistreerd gelijk aan of groter dan 5000 m2, waarvan het merendeel in het deelgebied Amsterdam Zuidoost. De grootste transactie omvat 10.000 m2 en betreft Capgemini Nederland, die in 2010 een aantal locaties van zijn internationale organisatie binnen Amsterdam samenvoegt in Amsterdam Zuidoost. De Bijenkorf verplaatst zijn hoofdkantoor binnen de regio Zuidoost en neemt 6305 m2 kantoorruimte op. De Rijksgebouwendienst heeft ten behoeve van Douane West 7000 m2 in Hoofddorp aangehuurd.

Per juni 2009 bedraagt het totale aanbod kantoorruimte 1.382.616 m2, hetgeen een stijging inhoudt ten opzichte van eind 2008 van 9%. De grootste toename van aanbod is in Amsterdam West (25.000 m2), waardoor dit deelgebied met in totaal 318.372 m2 koploper blijft van de gehele regio Amsterdam, gevolgd door Zuidoost dat ondanks een daling van 12.000 m2 kantoorruimte nog immer een aanbod van 274.645 m2 heeft.

Het leegstandspercentage is min of meer constant gebleven en komt neer op 9,5%, hetgeen een stijging van 0,2% ten opzichte van eind 2008 betekent. Dat het leegstandspercentage niet verder is toegenomen ondanks de stijging in het aanbod wordt onder andere veroorzaakt doordat er ruim 50.000 m2 meer bestaande kantoorruimte gerenoveerd is of gerenoveerd zal worden dan eind 2008 het geval was. In vergelijking met de eerste helft van 2008 is door de voltooiing van het kantoorgebouw Symphony het leegstandspercentage op de Zuidas met bijna 30% toegenomen.

Bron: PropertyNL

Er is werk aan de winkel voor beleggers in vastgoed. De grootste klant op de kantorenmarkt is de Nederlandse overheid, en die stelt met ingang van volgend jaar als huurder zwaardere eisen aan het energieverbruik. Ten minste twee derde van de Nederlandse kantorenmarkt voldoet daar niet aan, blijkt uit onderzoek door Nils Kok van de Universiteit Maastricht, in opdracht van SenterNovem, een agentschap van het ministerie van Economische Zaken.

De Nederlandse overheid is goed voor 11 procent van de markt in Nederland, maar in Den Haag is dat 26 procent en in Limburg en Groningen 18 procent. De overheid is niet alleen de grootste partij in de markt, maar kan ook beschouwd worden als de meest solide huurder.

Als de overheid een nieuw kantoor in gebruik neemt, moet dat voldoen aan energielabel C. Bij gebouwen die al in gebruik zijn, wordt gestreefd naar een flinke verhoging van het label. Volgens Kok zit de kantorenmarkt nu gemiddeld op het niveau van label D.

Bron: ANP

Hoofdstad telt 2miljoen vierkante meter lege kantoorruimte
      
In Brussel staat bijna 2miljoen vierkante meter kantoorruimte leeg, of ongeveer 250grote voetbalvelden. Dat is een vijfde van het totale aanbod. ‘En het wordt waarschijnlijk nog erger’, zegt Benoît Périlleux van de dienst Studie en Planning van het Gewest.
      
Périlleux wijst de donkere onweerswolken boven de Brusselse kantoormarkt aan. Hij ziet er drie. Ten eerste is er de delocalisering van de tertiaire sector. Twintig jaar geleden verhuisden industrieën hun productie naar de lagelonenlanden in onder andere het oosten. Nu is eenzelfde beweging op gang gekomen voor de dienstensector. Bedrijven laten bijvoorbeeld hun boekhouding doen in Indië. Dat gaat snel, want deze keer moet er niet eerst een machinepark worden opgezet. Nu volstaan een bureautje en een internetaansluiting en de facturatie wordt in het oosten gedaan.

Tweede trend: kleinere werkruimte. Vroeger had een beetje werknemer al gauw zo’n 30vierkante meter eigen bureauruimte. De trend is om dat ferm in te perken tot 10 à 15vierkante meter per werknemer. Voorbeeld daarvan is de werksituatie in het nieuwe ellipsgebouw voor de Vlaamse ambtenaren nabij het Noordstation. Werknemers hebben er geen vast bureau meer. Amper nog een post waar ze een draagbare computer in kunnen klikken.

Derde trend: telewerken. Werknemers komen niet meer naar het kantoor, maar werken van thuis uit en sturen hun werk dan elektronisch door. ‘Al wil ik hier toch wat op de rem staan’, zegt Benoît Périlleux. ‘Toen telewerk begon, werd een volledige leegloop van de bureaus voorspeld, vandaag blijkt het niet zo’n vaart te nemen. Mensen hebben blijkbaar toch nog nood om af en toe elkaar op een centrale plaats te treffen.’

Dan is er natuurlijk nog de actuele crisis die maakt dat de vraag naar meer kantoorruimte in Brussel niet meer stijgt. Daarom zal het ook niet nodig zijn om een mortuarium voor Brussel en de Noordrand uit te roepen wat betreft kantoorbouw. De vraag valt vanzelf weg. Ook al omdat lopende bouwprojecten vertragen door de crisis of zelfs stilvallen omdat men nog moeilijk aan kredieten raakt.

Een andere vraag steekt dan de kop op: wat moet er gebeuren met al die leegstaande kantoren? Eén oplossing is: ombouwen tot woongelegenheden. Dat gebeurt nu al jaarlijks met 40.000vierkante meter of een oppervlakte ter grootte van het Belgacom-gebouw. Dat klinkt indrukwekkend, tot je dat cijfer plaatst tegenover de leegstand van 2miljoen vierkante meter. Als Brussel aan dit tempo blijft ombouwen, dan zijn ze nog goed vijftig jaar bezig voor de leegstand weggewerkt is. En dan mag er al niets meer bijkomen. Dat is vrij onwaarschijnlijk, gezien de bovenstaande trends. Enig positief puntje in dit verhaal: de leegstand van de Brusselse kantoormarkt is gedaald tegenover vorig jaar. Er staat nu goed 100.000vierkante meter minder leeg.

Bron: Het Nieuwsblad

Kantoren in het centrum van Tokio zijn de duurste ter wereld, blijkt uit een nieuwe klassering door CB Richard Ellis. Volgens de vastgoedspecialist zijn de prijzen het voorbije jaar door de crisis fors gedaald.

Met een kost van 1.492 euro per vierkante meter steekt Tokio Londen voorbij. Moskou is de derde duurste kantoorstad, voor Hongkong en Bombay.

Bron: Het Laatste Nieuws

Projectontwikkelaar Euro Crossroads Property Developpers (ECPD) uit Erembodegem start met de commercialisering van het eerste kantoorproject op The Loop, het nieuwe stadsdeel in het zuiden van Gent. ECPD is eigenaar van 107.400 vierkante meter projectgrond op The Loop (totale oppervlakte: 552.500 vierkante meter). Het heeft vergevorderde plannen voor een kantoorproject en een residentiële ontwikkeling (eventueel een hotel of businessflats) op de velden 1 en 5 West (waarvan het de belangrijkste eigenaar is) en op veld 7 (volledig eigendom van ECPD) van The Loop. 

De architectuur is van de hand van het Gentse bureau Bontinck Architecture & Engineering. Het ontwierp voor de velden 1 en 7, waar de toegelaten bouwdensiteit beperkt is, zijn opvallende druppelvormige gebouwen. "We willen met die aandachttrekkende architectuur een statement maken", zegt Herman Uyttersprot, gedelegeerd bestuurder van ECPD. "Het worden gebouwen die boven de middelmaat moeten uitsteken. Ook in duurzaamheid en energieprestaties willen we beter doen dan de wettelijke normen." 

Herman Uyttersprot, die samen met de familie De-simpel het Axxes Busininess Park in Merelbeke ontwikkelde, gelooft dat de Gentse kantoormarkt klaar is voor nieuwe projecten. "De leegstand in Gent is zo goed als weggewerkt. Bovendien is dit geen mastodontproject. Het gaat over gebouwen van 2500 tot 4000 vierkante meter. In dat segment is er in Gent nauwelijks aanbod. We hebben al vergevorderde contacten met enkele kandidaat-huurders." ECPD wil tegen het bouwverlof de aanvraag voor de bouwvergunning indienen. 

Nog op The Loop stelde de Antwerpse projectontwikkelaar Immpact het residentieel project Wings voor. Wings wordt een aaneenschakeling van negen gebouwen, goed voor 117 appartementen.

Bron: Trends

De economische crisis zet steeds meer ondernemingen in ons land aan tot besparen op vastgoedkosten. Bedrijven kiezen daardoor meer en meer voor ‘virtuele kantoren’. Dat zijn tijdelijke kantoren, vergaderzalen, business lounges of andere bijhorende diensten die bedrijven kunnen huren wanneer ze er nood aan hebben. Volgens een onderzoek van Regus, aanbieder van flexibele werkplaatsen, nam de vraag naar ‘virtuele kantoren’ in België begin dit jaar toe met bijna 90% in vergelijking met vorig jaar. Regus rekende uit dat bedrijven zo 60 tot 80% kunnen besparen op vastgoedkosten.

www.regus.be

Bron: Metro

Door de economische crisis gaan steeds meer ondernemingen besparen op hun vastgoedkosten, hun op één na grootste kost. Ondernemingen staan daarbij meer en meer open voor flexibele werkplekvormen waarbij ze enkel willen betalen voor de kantoorruimte en bijhorende diensten die ze echt nodig hebben. Virtuele kantoren bieden dan ook vaak de oplossing voor de behoeften van veel ondernemingen. Regus, een aanbieder van flexibele werkplekken, zag in drie maanden tijd de vraag in België naar zijn virtuele kantoren toenemen met 87% . Verwacht wordt dat deze vraag door de wereldwijde economische recessie de komende maanden nog zal toenemen. Volgens Eduard Schaepman van Regus Benelux kunnen ondernemingen 60 tot 80% besparen op hun vastgoedkosten door gebruik te maken van deze flexibele werkplekvormen.

Bron: Express.be

Vanaf 1 januari 2019 moeten alle nieuwe gebouwen in Europa even veel energie produceren als ze verbruiken. Dat is het gevolg van een richtlijn die het Europees Parlement goedkeurde. De maatregel geldt voor alle nieuwe woningen, kantoorgebouwen en fabrieken en grondige renovaties aan bestaande gebouwen. De maatregel gaat al in 2016 in voor alle overheidsgebouwen.

Uitgesloten

De nieuwe beschikkingen zullen niet worden toegepast voor woningen van minder dan 50 vierkante meter, gebedsruimtes, landbouwconstructies en historische gebouwen.

40 procent energie

De gebouwen slorpen momenteel 40 procent van de in Europa gebruikte energie op en zorgen voor 36 procent van de uitstoot van broeikasgassen op ons continent.

De Europese Unie wil de CO2-uitstoot tegen 2020 met 20 procent verminderen in vergelijking met het niveau van 1990, en tegen diezelfde datum het aandeel hernieuwbare energie tot 20 procent van haar verbruik opdrijven.

De richtlijn moet nog goedgekeurd worden door de Europese ministers van Energie.

Bron: De Morgen