E -villa’s is een jonge firma die binnen de woningbouw nochtans een jarenlange ervaring heeft. De zaakvoerder is namelijk Jos Beke, de man die in 1972 BIK heeft opgericht en in 2005 aan Groep H heeft verkocht. Kort nadien ging Jos Beke samen met zijn zoon Epco van start met een bouwbedrijf dat ze E-villa’s noemden, ‘met de E van energiezuinig’. Inmiddels bouwde E-villa’s vijf koopwoningen, waarvan één in Sint-Genesius-Rode.

De voorbije twee jaar bouwde E-villa’s ongeveer 60 woningen met een gemiddelde oppervlakte van 215 m² en een gemiddelde prijs van ongeveer 175.000 euro exclusief btw, veiligheidscoördinator en architect.

‘We bouwen enkel de hoeveelheid woningen die we aankunnen, zodat onze woningen geen kwaliteitsverlies lijden’, aldus Epco Beke.

‘Ons sterke punt is de 35 jaar ervaring van mijn vader. Door de vele jaren in het vak en de vele contacten die hij heeft gelegd, zijn met aannemers en leveranciers echte vertrouwensbanden ontstaan, en kunnen wij een beroep doen op de betere vakmannen.’

Het bedrijf wil zich focussen op energiezuinig bouwen, maar ook de klant die minder energiezuinig wil bouwen kan bij E-villa’s terecht. ‘We bouwen op maat van de klant’, vervolgt Epco Beke, projectmanager van het bedrijf. ‘Door de kleinere aanpak in kwantiteit willen we de klanten van zeer kortbij begeleiden in heel het bouwproces.

Zo helpt onze gediplomeerde binnenhuisarchitecte de klanten bij de keuze van alle afwerkingsmaterialen, terwijl de projectverantwoordelijke hen leidt doorheen de technische aspecten van de bouw. Uiteraard worden de klanten ook bijgestaan door onze architecten die eveneens over veel ervaring beschikken.’

5 koopwoningen
E-villa’s heeft momenteel een kijkwoning in Ravels, Herselt, Westerlo, Sint-Genesius-Rode en Soignies. Volgend jaar komt er nog één bij in Sint-Pieters- Leeuw. Epco Beke: ‘Om een zo ruim mogelijk publiek te kunnen aanspreken, bouwen we onze kijkwoningen in telkens een andere stijl. Maar de bedoeling van een kijkwoning is vooral om de afwerking, de technische kant van een woning te laten zien, evenals om mensen inzicht te laten krijgen in de volumes van bepaalde kamers. Het is niet altijd zo evident om dit voor te stellen aan de hand van een plan. Onze kijkwoningen doen tevens dienst als toonzaal. Zo kan de klant de gebruikte materialen van dichtbij bekijken en voelen.’

Alle kijkwoningen staan te koop. Een kijkwoning kopen heeft volgens Epco Beke duidelijke voordelen. ‘Ze is geschilderd, de tuin is aangelegd, een kuisploeg en een tuinier hebben gezorgd voor een goed onderhoud, en bovendien is de woning onmiddellijk beschikbaar. Tevens bestaat de mogelijkheid om de gordijnen, verlichting en meubels over te kopen. Deze werden gekozen door een ervaren binnenhuisarchitecte, en de prijzen zijn zeer voordelig.’

Klassiek hedendaags
De bouwgrond in Sint-Genesius- Rode vond E-villa’s een buitenkans, zowel qua ligging als qua betaalbaarheid. Het terrein heeft een oppervlakte van 10a20ca en ligt op 5 minuten wandelafstand van het station en van het centrum van de gemeente.

De kijkwoning is aan de buitenzijde ‘klassiek hedendaags’, de binneninrichting is strak modern. De ingang bevindt zich aan de zijkant. De hal heeft een ingebouwde vestiairekast en veel ingebouwde spots die zorgen voor een aangenaam licht. De ontbijttafel in de open keuken bevindt zich op de hoogte van het werkblad, en kan dus eveneens als werkblad worden gebruikt. Naast de keuken is er een ruime berging.

Verder is er op het gelijkvloers genoeg plaats voor een wasplaats, een garage voor 1 wagen, een badkamer met ligbad en wc, de 3 slaapkamers: een ouderslaapkamer met dubbel bed, een kinderkamer met een leuke graffittitekening op de muur, en een kamer die momenteel dienst doet als fitnessruimte. De kamers onder het schuine dak – de opstaande zijde is 1m10 hoog – zijn heel ruim: 34,46 m² en 22,54 m² en bijzonder geschikt als hobbyruimte. Verder telt de bovenverdieping een bureau van 15,12 m², een toilet, en een badkamer met bad en douche. De technische ruimte biedt plaats aan de boiler, de verwarmingsketel en de unit voor de ventilatie.

De kruipruimte was stedenbouwkundig verplicht om de woning op het niveau van de straat te brengen.

E-peil 60
De woning haalt een E-peil van 60. Dit komt door de doorgedreven isolatie, de ventilatie met warmterecuperatie, de zonneboiler, de vloerverwarming en de hoogrendementsketel.

‘We konden een nog beter resultaat halen mits het totale concept van de woning te wijzigen’, vertelt Epco Beke. ‘We hebben hier een laagbouw gebouwd, met een grote grondoppervlakte. De drie kamers, badkamer, en wasplaats op het gelijkvloers zijn ideaal voor mensen die moeite hebben met trappen. Idealiter zou geweest zijn om een meer kubusvormige constructie te bouwen, wat we wel gedaan hebben met andere kijkwoningen, maar soms zijn er andere keuzes die moeten genomen worden. En kan er niet altijd enkel en alleen naar het energiezuinige gekeken worden.’

Passiefhuizen bouwt E-villa’s niet. ‘De traditionele woningbouw is nog niet klaar voor passiefhuizen’, zegt Epco Beke.

Bovendien ligt de prijs voor de bouw van een passiefhuis een stuk hoger dan de bouw van een energiezuinige woning. De toekomst zal ons wel dichter bij passiefbouw brengen, maar wij geloven niet dat Vlaanderen ooit vol zal staan met passiefhuizen.’

www.e-villas.be

Bron: Het Nieuwsblad

Hans Vaerneywyck en Ilse Buyck kozen bewust voor een nieuwbouw in de wijk Damkouter. ‘Renoveren bleek soms duurder dan bouwen.’

Hans en Ilse hadden eerst verschillende bestaande woningen bezocht voor ze resoluut voor nieuwbouw kozen. De bouwgrond in Waregem kost dan wel 200euro per vierkante meter, toch hebben ze niet lang meer getwijfeld.

‘Aan alle woningen die wij bezochten, mankeerde wel iets. Als we alles optelden, bleek de renovatie veel te duur uit te vallen. Uiteindelijk bleek een nieuwbouw even duur of zelfs iets goedkoper. Bouwen was voor ons dé oplossing.’

Zij kozen voor het grootschalig bouwproject Damkouter van de Groep Huyzentruyt uit Beveren-Leie. Nabij de Nokerseweg is dat bedrijf een nieuwe woonwijk aan het creëren met een mix van 62woningen, nog op te trekken appartementen en gelijkvloerse handelspanden.

‘We wilden per se in Waregem wonen en liefst zo dicht mogelijk bij het stadscentrum. In de wijk Damkouter kwamen wij uiteindelijk terecht in een nieuwe woning aan de Zagerijstraat. Intussen wonen wij hier al een tijdje. Het bevalt ons en wij zijn tevreden. Belangrijk is ook dat wij in een energiezuinig pand wonen dat heel goed is geïsoleerd. Voor ons is het een geslaagde investering.

Bron: Het Nieuwsblad

In 2007 en 2008 samen bouwde BIK Woningen 420 huizen aan de gemiddelde prijs van 160.000 euro, kosten exclusief. Op dit moment heeft het bedrijf een kijkwoning in Sint-Pieters-Leeuw, Rumst, Alsemberg, Mechelen en Casteau. De meest recente staat in Anderlues, een dorp tussen Charleroi en Mons. Rond Batibouw volgend jaar komt er nog een kijkwoning bij, in Incourt.

‘BIK Woningen onderscheidt zich door een verregaande flexibiliteit, een doordachte werking en slimme ontwerpen’, vertellen brand marketeer Mark Van Beers en sales manager Eric Hoebeeck. ‘Recent heeft BIK Woningen – met succes – 24 Smart Building Conceptwoningen gelanceerd. Conceptwoningen zijn compacte huizen, met optimale ruimtebenutting en zeer scherp geprijsd: vanaf 125.000 euro, exclusief kosten. Daarbuiten werkt BIK Woningen niet met standaardtypes en begint het ontwerpen steeds met een wit blad.

Samen met de bouwadviseur werkt een interne dienst van BIK Woningen een aantal voorontwerpen uit, rekening houdend met de wensen, de mogelijkheden en uiteraard het budget van de toekomstige bouwheer. BIK Woningen bouwt op de traditionele manier met traditionele materialen: beton en echte stenen. Maar traditioneel betekent niet ouderwets. De nieuwste technieken worden gevolgd, de strengste normen gerespecteerd. Daarenboven biedt BIK Woningen service. Zijn er problemen, dan worden ze opgelost. Extra’s zoals aanvragen voor premies en aansluitingen worden met plezier in orde gemaakt.’

Vernieuwde fermette
Omwille van de combinatie van landelijke en rustieke elementen: dakkapellen, een ossenoog links en rechts van de voordeur, en imitatie recuperatiebakstenen, wordt de stijl van de kijkwoning in Anderlues wel eens de ‘vernieuwde fermette’ genoemd. In de hal vallen direct de rode binnenmuur en de wit gelakte houten verdiepingstrap op. Het grote trapgat met vide geeft een bijzonder gevoel van ruimte. Aan de linkerkant komen we via de boogvormige doorgang, waarin een vestiaire en een toilet werden weggewerkt, in het bureau.

Rechtdoor geeft een dubbele, statige binnendeur toegang naar de woonkamer met zithoek en eetkamer. De grote ramen en de uitbouw in de achtergevel laten veel licht binnen en zorgen voor een aangenaam contact met de tuin en de omgeving. De cottagekeuken zit weggewerkt achter een muurtje van 120 cm hoog dat bovenaan afgewerkt werd met een tablet. Zo heeft de kok van dienst contact met de leefruimte, en geniet hij toch van enige afzondering. Doorheen de keuken komen we in de ruime berging/wasplaats met buitendeur die aansluit met de garage.

Boven telt de woning een nachthal, een badkamer, een douchekamer, een aparte wc en vier slaapkamers waarvan de grootste met een aanpalende dressing. Alle lokalen op de verdieping, op de nachthal na, sluiten aan tegen een schuine kant met een verticale zijde van ongeveer 160 cm.

Energiezuinige upgrade
De modelwoning werd gebouwd volgens de normen in Vlaanderen, dus met een K-peil van ongeveer 39 en een E-peil van ongeveer 80. Tot 15 december kunnen klanten – behalve voor de 24 Conceptwoningen – genieten van de BIK Deals. Eric Hoebeeck: ‘Concreet geven we 7.500 euro cash korting of, voor hetzelfde bedrag, een upgrade naar een K-peil van ongeveer 35 en een E-peil van ongeveer 56.

Hiervoor krijgt de spouw 6 cm isolatie in plaats van 5 cm, komt er een ventilatiesysteem D met warmterecuperatie in plaats van het systeem C, en wordt er extra aandacht besteed aan de luchtdichtheid van de woning. Samen met de overheidsmaatregel van slechts 6% btw op de eerste schijf van 50.000 euro maakt dat een besparing van 15.000 euro.’

De modelwoning, volledig afgewerkt, met keuken, vloer- en muurbekleding, en alle aangelegde omgevingswerken, staat te koop voor 329.857 euro exclusief kosten, hetzij 260.975 euro voor de woning en 68.882 euro voor de grond.

Bron: Het Nieuwsblad

Minister van Ondernemen Vincent Van Quickenborne wil dat vanaf volgend jaar in elke nieuwbouwwoning voorzieningen komen om glasvezel binnen te brengen en zo snel internet mogelijk te maken.

Het initiatief voor de uitrol van de zogenaamde Fiber-to-the-home (FTTH) kan voor hem overgelaten worden aan de privé-investeerders. Van Quickenborne zal voor de concrete uitwerking nog samen zitten met de verschillende operatoren van de telecomsector.

Bron: Het Laatste Nieuws

Het volume van de woningbouw is dit jaar met bijna 70 procent omlaag geduikeld. Dit blijkt uit de Thermometer koopwoningen van de vereniging van ontwikkelaars en bouwondernemers NVB.

Opvallend noemt NVB het dat vooral grote projecten die moeilijk zijn te knippen, het meeste last van de recessie hebben. De grootstedelijke gebieden hebben dan ook de zwaarste afzetverliezen moeten incasseren. Circa 40 procent van de verkopen bij nieuwbouw vindt nog maar plaats in de grootstedelijke gebieden tegen bijna 50 procent een paar jaar geleden. De kleinschalige locaties en de echte dorpsmilieus zijn beter overeind gebleven. “Het zegt iets over de wens van de Nederlander. Die wil niet, zoals het kabinet wil, opgepakt zitten in massale huizenblokken”, aldus de NVB. Als het zo doorgaat, verwachten de ontwikkelaars een verder snelle daling met het dal in 2011. Dan zullen er nog maar zo’n 43.000 woningen worden neergezet waarvan minder dan 20.000 koopwoningen.

Bron: Cobouw

Projectontwikkelaars bouwen kleinere en goedkopere huizen voor het midden en de onderkant van de woningmarkt. Daardoor is de gemiddelde verkoopprijs van nieuwbouwwoningen in een jaar tijd met 55.000 euro gedaald naar 280.000 euro.

Vooral in de Randstad zijn de prijsverschillen groot in vergelijking met een jaar eerder. Zo zakte in de provincie Utrecht de verkoopprijs van nieuwe woningen die op de markt komen van gemiddeld 389.000 euro naar 264.000 euro, in Noord-Holland ging de verkoopprijs van een nieuw huis omlaag van 437.000 euro naar 310.000 euro. Dat blijkt na vergelijking van verkoopgegevens over het tweede kwartaal van 2008 met diezelfde periode dit jaar.

De cijfers komen uit de deze week te publiceren Monitor Nieuwe Woningen, waarin gegevens zijn verzameld van het ministerie van VROM, projectontwikkelaars en woningcorporaties.

De prijsdaling is volgens directeur Jan Fokkema van de brancheorganisatie van projectontwikkelaars Neprom te verklaren door een groter aanbod van goedkopere woningen. Vrijstaande woningen en twee-onder-één-kappers wijken voor rijtjeswoningen, aangezien dure en grote nieuwbouwwoningen volgens hem nog maar moeilijk aan de man zijn te brengen.

Tegelijkertijd wordt er veel minder gebouwd. Na de eerste zes maanden stond de teller dit jaar op ruim 10.000 nieuwe koopwoningen, tegen 30.000 in heel 2008. Het jaar daarvoor werden nog 42.000 woningen gebouwd.

,,Dat zouden er eind dit jaar dus niet meer dan 20.000 zijn,” zegt Fokkema, die de daling ‘geheel aan de crisis’ wijt. Die zorgt voor een sterk verminderde vraag naar nieuwe, vooral duurdere woningen.

Ook het aantal verkochte woningen blijft behoorlijk achter; dit jaar komt de teller na zes maanden op net geen 7.000, tegen bijna 25.000 in heel 2008.

De dalende verkoopprijs is volgens de Vereniging Eigen Huis niet zonder meer goed nieuws. ,,Je krijgt namelijk minder huis voor hetzelfde geld, denk aan minder vierkante meters en kleinere kavels. De grootste kostenpost bij nieuwbouw is de grondprijs.

Ontwikkelaars bouwen daarom kleiner; kleinere tuintjes, smallere straten en minder parkeerplaatsen,” stelt woordvoerder Hans Andre de la Porte. Consumenten denken volgens hem daarom wel twee keer na voordat ze nieuwbouw kopen, getuige ook de opgeleverde projecten waar ‘zeker de helft’ nog leeg staat.

Ook de prijzen van bestaande huizen blijven dalen, blijkt uit cijfers van het CBS. Woningen werden in augustus voor 5,6 procent minder verkocht dan een jaar eerder. Ook wisselden afgelopen maand 38 procent minder huizen van eigenaar in vergelijking met augustus 2008.

Niet overal zakten de prijzen van nieuwbouwwoningen even hard. In Friesland gaat het om een daling met 4.000 euro naar 284.000 euro. In Limburg is zelfs sprake van een stijging, van 250.000 euro naar 315.000 euro. Dat komt volgens Fokkema door het geringe aantal verkochte woningen, waardoor de cijfers een vertekend beeld geven. ,,Eén project kan al bepalend zijn.”

Bron: Ad.nl

In de Trends Vastgoedgids vindt u alle prijzen van bestaande woningen, appartementen en villa’s. Maar hoe presteert de nieuwbouwmarkt? Een nieuwe barometer geeft het antwoord.

De prijsstatistieken in de nieuwe Trends Vastgoedgids tonen vooralsnog geen algemene daling van de appartementsprijzen. Nochtans is er een ruim aanbod op de appartementenmarkt en verschillende vastgoedmakelaars getuigen dat de verkoop van appartementen moeizaam verloopt. Zeker in het segment van de nieuwbouwappartementen.

Zou het kunnen dat in dat segment de prijzen wél onder druk staan? Het antwoord zult in niet vinden in de cijfers van de federale overheidsdienst Economie, de brongegevens van de Trends Vastgoedgids. De overheidsdienst verzamelt en verwerkt immers enkel de gegevens van verkopen onder het stelsel van de registratierechten. Concreet gaat het om de verkoop van ‘bestaande’ woningen, villa’s, appartementen en gronden. De prijsevolutie van nieuwbouwappartementen, die onder het btw-stelsel verkocht worden, bleef zo lang een blinde vlek.

Maar daar komt nu verandering in met de lancering van de Brusselse Nieuwbouw Index (BNI). De index is een initiatief van ons zusterblad Trends-Tendances en Serge Fraeys de Veubeke, directeur van makelaar en promotor CIG (Consortium Immobilier Général). Ze verzamelden en verwerkten een zo volledig mogelijke dataset van prijsgegevens van nieuwbouwappartementen in de negentien Brusselse gemeenten (en deelgemeenten), de belangrijkste appartementenmarkt van het land.

Dreigend overaanbod
En ja hoor, de prijzen van nieuwbouwappartementen in de hoofdstad staan wel degelijk onder druk. De gemiddelde prijs per vierkante meter bedraagt 2800 euro, dat is een daling van 2,25 procent in vergelijking met de nulmeting van een half jaar geleden. Zorgwekkender is de toename van het aantal nieuwbouwappartementen op de markt: + 26 procent. Dat wijst op een overaanbod en verhoogt het risico op een grotere prijscorrectie.

Met een prijs per vierkante meter van 3667 euro is Sint-Pieters-Woluwe de duurste gemeente. In Haren vindt u de goedkoopste appartementen (1925 euro per vierkante meter). De tabel toont ook duidelijk aan dat de appartementenmarkt in de verschillende gemeentes sterk varieert. Zo meet een tweeslaapkamerappartement in Elsene gemiddeld 123 vierkante meter tegenover amper 89 vierkante meter in Laken.

Hier vindt u de tabel met de gemiddelde verkoopprijzen van nieuwbouwappartementen in Brussel (pdf)

Bron: Trends

BREEAM-NL Nieuwbouw is een feit. Het is het eerste – voor de Nederlandse markt geldende – duurzaamheidskeurmerk voor nieuwbouw dat internationaal meetelt. Vandaag stemde het bestuur van de Dutch Green Building Council (DGBC) in met de lancering van het beoordelingssysteem, waarop de bouwwereld al enige tijd wacht.

BREEAM-NL Nieuwbouw maakt volgens de DGBC duurzame gebouwen zichtbaar in de markt. “Gebouwen met het keurmerk staan vanaf nu garant voor een hogere return on investment dan niet-duurzame gebouwen”, aldus DGBC-bestuursvoorzitter Jaap Gillis (Redevco). “Het BREEAM-NL Nieuwbouwkeurmerk wordt een kenmerk van nieuwe gebouwen die de Nederlandse nationale regelgeving op het gebied van Duurzaamheid overstijgt. Publieke en private partijen die meer doen dan wettelijk is voorgeschreven, kunnen zich met BREEAM-NL Nieuwbouw onderscheiden van partijen die slechts de algemeen aanvaarde regelgeving als basis gebruiken.“

Beginnen met certificeren

De DGBC koestert de stille hoop om op de eerstvolgende participantenbijeenkomst, 15 oktober 2009, al het eerste officiële certificaat te mogen uitreiken. Organisaties die van maart tot juni meewerkten aan de pilotpojecten krijgen voorrang bij het behalen van een certificaat.

Continu blijven verbeteren

Het beoordelingssysteem dat nu is gelanceerd heeft de aanduiding Versie 1.0 meekregen. BREEAM-NL Nieuwbouw zal continu verbeteren. Gillis: “De BREEAM-eisen moet sowieso blijven aansluiten op het Bouwbesluit, dat steeds strengere eisen bevat. Het is immers de bedoeling dat BREEAM-NL gebouwen beloont die de duurzaamheidseisen van de overheid overstijgen.”
Ervaringen met Versie 1.0 worden gebruikt voor Versie 2.0, die naar verwachting in de loop van 2010 verschijnt. De DGBC nodigt participanten en aangesloten Experts en Assessoren dan ook uit om te reageren: “Wij staan open voor alle positieve én negatieve reacties.”

Helpdesk

Omdat degenen die betrokken zullen zijn bij de beoordelingen (zogenaamde Experts en Assessoren) voor het eerst hun taak gaan uitvoeren, belooft de DGBC er alles aan te doen om hen zo goed mogelijk bij te staan. Er is een helpdesk ingesteld, te bereiken via de DGBC-website (www.dgbc.nl).

Steeds verder verduurzamen

De DGBC is een non-profitorganisatie met als ultiem doel blijvende en steeds verdergaande verduurzaming van de Nederlandse gebouwde omgeving. “Het BREEAM-NL Nieuwbouwkeurmerk is een middel om dit doel te bereiken. Het is dus niet de bestaansreden van de organisatie”, legt Gillis uit.

Meer keurmerken

Naast dit keurmerk werkt de DGBC inmiddels ook aan een keurmerk voor bestaande gebouwen: BREEAM-NL Bestaande Bouw, en één voor de beoordeling van (her)ontwikkelingsgebieden: BREEAM-NL Gebied. Verder maakt de organisatie veel werk van de bevordering van aandacht voor Duurzaamheid in het onderwijs, waarbij ze nauw samenwerkt met verschillende universiteiten en hogescholen. En achter de schermen vindt er veel plaats rondom de harmonisatie van oudere beoordelingssystemen voor de duurzaamheid van gebouwen met BREEAM-NL.

Bron: Dutch Green Building Council

Euroconstruct voorspelt een duidelijke heropleving van de markt vanaf 2010, als gevolg van de steunmaatregelen van de Europese overheden, de opmars van energie-efficiënte huizen en de gestabiliseerde beschikbaarheid van kredieten. België blijft een rood vlekje op de kaart, aangezien er nog maar weinig plaats is in ons land voor nieuwbouw. Deceuninck schat dat 90 procent van zijn verkoop bedoeld is voor de residentiële markt. De commerciële bouwmarkt (hotels, scholen, ziekenhuizen…) wordt gedomineerd door raamsystemen in aluminium.

Bron: Trends

Op basis van de cijfers over de stedenbouwkundige vergunningen voor de eerste vier maanden van 2009 ging de Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) voor de bouw van nieuwe woningen uit van een achteruitgang met 20% in vergelijking met vorig jaar. De statistieken van de eerste vijf maanden die zopas werden bekend gemaakt, tonen aan dat de achteruitgang een maand later tot 22% is opgelopen. Nochtans zijn volgens de VCB nu alle indicatoren gunstig om te bouwen. De hypothecaire rente ligt op een historisch laag punt. Ook de bouwkosten zijn aan het afnemen. Bovendien is er de tijdelijke verlaging van de BTW op nieuwbouw. Tenslotte heeft de Vlaamse regering de verzekering gewaarborgd wonen heringevoerd. De verzekering had van bij de heropstart een enorm succes.

Uiteindelijk was het jaar 2008 nog niet eens zo’n slecht jaar voor de Vlaamse woningbouw. Uiteindelijk werden vorig jaar nog altijd meer dan 35.000 nieuwe woongelegenheden vergund. Dat was wel heel wat minder dan in de piekjaren 2005 en 2006 toen voor ongeveer 42.000 nieuwe woongelegenheden een vergunning werd toegekend. Maar dat waren dan ook twee jaren met een uitzonderlijk hoge woningbouwactiviteit. Al bij al kon het aantal woningbouwvergunningen in 2008 – ondanks de kredietcrisis van het najaar – zich nog op een behoorlijk hoog niveau handhaven.

Voor 2009 ziet de situatie er in de woongebouwensector heel wat minder rooskleurig uit. Het jaar 2009 startte alvast onder een veel ongunstiger gesternte dan de voorbije jaren. Tijdens de eerste vijf maanden van dit jaar werden in Vlaanderen amper 11.852 nieuwe woningen vergund. Dat is bijna 22% minder dan tijdens de eerste vijf maanden van 2008. Als de trend van de eerste vijf maanden zich over gans 2009 doorzet, zullen wij tegen het einde van dit jaar geen 30.000 vergunningen voor nieuwe woningen krijgen. Het laatste jaar dat in Vlaanderen op jaarbasis minder dan 30.000 woongelegenheden werden vergund, was 2001.

Harde klappen voor appartementsbouw

Sedert 2002 worden in Vlaanderen elk jaar opnieuw meer flats dan huizen vergund. De Vlaamse woningbouwmarkt is grotendeels een appartementsmarkt geworden. De appartementsmarkt is jarenlang de drijvende kracht achter de Vlaamse woningbouw geweest. In 2006 werden op een jaar tijd maar liefst 25.000 nieuwe flats vergund en alleen al tijdens de eerste vijf maanden van 2006 11.360. Intussen heeft de appartementsmarkt zware klappen gekregen.

Tijdens de eerste vijf maanden van 2009 werden nog amper 6.305 vergunningen voor nieuwe flats toegekend. Op basis van de cijfers van de eerste vier maanden zag het ernaar uit dat de appartementsbouw in 2009 in vergelijking met 2008 met 18% zou dalen. De totaalcijfers van de eerste vijf maanden van 2009 geven een nog meer uitgesproken daling aan, met name met 23%.

Maar op Vlaams niveau blijft de appartementsbouw domineren omdat tegelijk ook de huizenmarkt veel aan belang inboet. Na 2002 ging ook de huizenbouw erop vooruit maar minder dan de appartementsbouw. De huizenbouw kent nu een dip – met nog amper 5.547 vergunningen tijdens de eerste vijf maanden van 2009 – die lager ligt dan we tijdens enig ander jaar van het eerste decennium van de 21ste eeuw hebben kunnen meemaken. In vergelijking met de eerste vijf maanden van 2008 komen we momenteel voor 2009 uit op een daling van ongeveer 20% in het aantal vergunningen voor nieuwe huizen.

De sterke daling van het aantal vergunningen voor nieuwe woongelegenheden wordt wel gedeeltelijk gecompenseerd door het fors toegenomen vergund volume voor de niet-woongebouwensector, een verzamelterm voor kantoor-, handels- en industriegebouwen. Volgens de recentste statistieken werden tijdens de eerste vijf maanden van 2009 in deze sector voor 19 miljoen m³ nieuwe gebouwen vergund, een toename met 30% in vergelijking met de eerste vijf maanden van 2008. Dit kan ertoe bijdragen dat de globale tewerkstelling in de Vlaamse bouw zich dit jaar nog relatief goed kan handhaven.

Oost-Vlaanderen beperkt verlies in 2009

In Oost-Vlaanderen evolueerde de bouw van nieuwe woongelegenheden op ongeveer dezelfde manier als voor gans Vlaanderen. Dat betekent dat ook in Oost-Vlaanderen de appartementsbouw piekte in 2006. Dat jaar werden in de provincie Oost-Vlaanderen maar liefst 6.000 nieuwe flats vergund, d.i. meer dan een verdubbeling in vergelijking met de eerste jaren van het decennium. In 2008 daalde het aantal vergunningen voor nieuwe flats in Oost-Vlaanderen andermaal onder de 4.000 en tijdens de eerste vijf maanden van 2009 verminderde het aantal vergunningen voor nieuwe flats verder tot 1.475.

In vergelijking met de appartementsbouw ging de huizenbouw in Oost-Vlaanderen er tijdens het eerste decennium van deze eeuw veel minder fors op vooruit. Op jaarbasis steeg het aantal vergunningen voor nieuwe huizen van circa 3.800 tot maximaal 5.000 (met name in 2005). In 2008 daalde het aantal vergunningen voor nieuwe huizen in Oost-Vlaanderen andermaal tot circa 4.000. Tijdens de eerste vijf maanden van 2009 werden in Oost-Vlaanderen 1.562 vergunningen voor nieuwe huizen toegekend. Opvallend is wel dat in Oost-Vlaanderen het aantal vergunde huizen momenteel hoger ligt dan het aantal vergunde flats. Dat was reeds het geval in 2008. In 2009 komt deze trend nog duidelijker tot uiting. Wat eveneens opvalt, is dat Oost-Vlaanderen tijdens de eerste vijf maanden van 2009 het verlies tegenover 2008 nog enigszins heeft kunnen beperken: tot -11% voor de appartementsbouw en tot -7% voor de huizenbouw.

Verscherpte crisis in West-Vlaanderen

De provincie West-Vlaanderen gaat al enkele jaren in tegen de algemene tendensen op de Vlaamse woningbouwmarkt. Het aantal vergunde flats steeg er veel minder sterk dan gemiddeld in Vlaanderen. Bovendien hield de stijging slechts aan tot in het jaar 2005. Vanaf 2006 is het aantal vergunde flats in West-Vlaanderen er jaar na jaar op achteruitgegaan, met als dieptepunt de eerste vijf maanden van 2009 met nog slechts 1.390 vergunningen voor nieuwe flats. Dat is maar liefst 36% minder dan tijdens de eerste vijf maanden in 2008. De crisis in de appartementsbouw treft West-Vlaanderen scherper dan gemiddeld.

Bovendien is de huizenbouw in West-Vlaanderen relatief beperkt in vergelijking met de appartementsbouw. In West-Vlaanderen ging het aantal vergunningen voor nieuwe huizen helemaal in het begin van deze eeuw er licht op vooruit van ongeveer 3.000 tot maximaal 4.000. Specifiek voor West-Vlaanderen viel wel op dat de huizenbouw er nog tot 2008 redelijk goed stand hield. In 2008 werden in West-Vlaanderen opnieuw 3.841 nieuwe huizen vergund.

Maar het ziet er nu naar uit dat de West-Vlaamse huizenbouw de crisis in de West-Vlaamse appartementsbouw in 2009 niet meer zal kunnen opvangen. Het aantal vergunningen voor nieuwe huizen daalde in West-Vlaanderen tijdens de eerste vijf maanden van 2009 tot amper 1.122, een achteruitgang met maar liefst 34% in vergelijking met de eerste vijf maanden van 2008. In vergelijking met vorig jaar gaat de West-Vlaamse huizenbouw er dus ongeveer even sterk op achteruit als de West-Vlaamse appartementsbouw.

Eerdere analyses van de VCB hebben uitgewezen dat om de West-Vlaamse bouw- en vastgoedmarkt goed te vatten kust- en niet-kustgemeenten best apart worden behandeld. Meer dan de helft van de West-Vlaamse flats worden in de kustgemeenten gebouwd. De appartementsbouw in West-Vlaanderen is in de loop van het eerste decennium wel sterk toegenomen in de gemeenten die niet aan de kust zijn gelegen, maar is aan de kust zelf relatief stabiel gebleven en tussen 3.000 en 3.800 vergunningen per jaar blijven schommelen, met een enkele piek tot 4.583 vergunningen in 2004. Maar voor 2009 zijn nog geen gemeentelijke cijfers beschikbaar zodat we het onderscheid tussen kust- en niet-kustgemeenten voor dit jaar nog niet kunnen maken.

Vergunde renovaties blijven relatief stabiel

Het aantal woningrenovaties waarvoor een vergunning is vereist, is de laatste vijf jaar relatief stabiel gebleven. In Vlaanderen werden jaarlijks ongeveer 18.000 vergunningen voor woningrenovaties toegekend. In Oost-Vlaanderen schommelde het aantal vergunde woningrenovaties de laatste jaren tussen 4.500 en 4.900, in West-Vlaanderen tussen 3.600 en 4.000.

Binnen deze vork lag het aantal vergunde woningrenovaties in 2008 aan de hoge kant. Maar de cijfers voor de eerste vijf maanden van 2009 geven in vergelijking met de eerste vijf maanden van 2008 eerder een daling aan: -6% voor Vlaanderen, -4% voor Oost-Vlaanderen en -9% voor West-Vlaanderen. De dalende trend is wel veel minder uitgesproken dan voor nieuwbouwwoningen.

Bovendien vormt het aantal vergunde renovaties slechts een fractie van het totaal aantal woningrenovaties. Heel wat kleinere ingrepen zijn immers niet vergunningsplichtig. Uit eerdere consumentenenquêtes van de VCB was gebleken dat het totaal aantal renovaties toen vier keer hoger lag dan het aantal renovaties met een stedenbouwkundige vergunning. Op dit ogenblik zal deze verhouding zelfs nog hoger liggen. Zo hebben de distributienetbeheerders in Vlaanderen in 2008 in totaal 148.035 premies voor energiebesparende investeringen toegekend. Deze investeringen hadden bijna allemaal betrekking op renovatiewerken, zoals de vervanging van enkel glas door hoogrendementsglas, van een verwarmingsketel door een condensatieketel en de plaatsing van dakisolatie. Voor dergelijke werken is geen stedenbouwkundige vergunning vereist.

Bouwen per maand 104 euro goedkoper

De hypothecaire rente ligt nu terug op een historisch laag punt van 4,5%. Vanaf het jaar 2000 is de Abex-index die de evolutie van de totale bouwkost weergeeft, elk jaar opnieuw sneller gestegen dan de consumptie-index, voornamelijk omwille van de fors stijgende prijzen van de bouwgrondstoffen. De VCB stelt vast dat aan deze steeds verder uit elkaar lopende evolutie van bouwkost en inflatie in 2008 een einde is gekomen. Er is nog nauwelijks inflatie en ook in de bouw lijken de prijzen zich te stabiliseren en voor bepaalde producten zelfs te dalen. Tenslotte is er de tijdelijke verlaging van het BTW-tarief op een eerste schijf van 50.000 euro.

Al deze factoren zorgen ervoor dat bouwen nu goedkoper is dan voorheen. De VCB heeft berekend dat men momenteel door de combinatie van lagere prijzen en lagere rente 104 euro per maand minder moet aflossen voor een woning dan vorig jaar. Voor wie op dit ogenblik een nieuwe woning laat bouwen, komt het erop aan werken en facturen maximaal voor het jaareinde te regelen vermits hierop zeker nog een lager BTW-tarief komt.

Het laten bouwen van een woning met een laag energiepeil (een E70-peil bijvoorbeeld) is duurder dan het laten bouwen van een E100-woning (de huidige maximumnorm) en leidt dus tot een hogere maandelijkse aflossing van de hypothecaire lening. Maar deze meerkost wordt grotendeels gecompenseerd door de lagere energie-uitgaven. Volgens berekeningen van de VCB bedraagt het uiteindelijk kostenverschil tussen een E100-woning en een energiezuinigere E70-woning amper 7 euro per maand. De VCB raadt dan ook aan nu meteen voor een woning met een lager energiepeil te kiezen.

Verzekering biedt zekerheid voor afbetaling

Uit het hoger aantal aanvragen voor sociale leningen blijkt dat steeds meer Vlamingen het moeilijk hebben om een hypothecaire lening aan te gaan. Daarnaast zijn er de vele Vlamingen die nu nog wel financieel in staat zijn een lening aan te gaan maar omwille van de economische crisis vrezen hun werk te verliezen, tijdelijk werkloos te worden en vandaar nog moeilijk hun hypothecaire lening te kunnen afbetalen.

Voor dit laatste probleem bestaat intussen een oplossing: de verzekering gewaarborgd wonen die de vorige regering nog op de valreep heeft heringevoerd. Tijdens de jaren voorheen – in een economisch florissante periode – waren er ongeveer 4.500 aanvragen per jaar naar deze verzekering. Van april tot en met juli van dit jaar waren er 5.550 aanvragen, wat neerkomt op meer dan een verdrievoudiging. De verzekering beantwoordt in de huidige economisch moeilijkere periode duidelijk aan een behoefte. In dit verband is het ook belangrijk dat de verzekering nu openstaat voor alle opdrachtgevers die een energiezuinige woning met een E-peil van 70 en lager laten bouwen, ongeacht hun inkomen.

Bron: Vlaamse Confederatie Bouw, Marc Dillen, directeur generaal